رفتن به محتوای اصلی
یکشنبه 16 آذر 1404 - Sunday, 7 December 2025

● تریبون آزاد

کوروش گلنام


یک. پزشکیان رییس جمهورحقیقتن بی‌کاره در آخرین روز پیش از سفرمحمد بن سلمان ولیعهد عربستان به آمریکا نامه‌ای برای او می‌فرستد. برای هر کس که رویداد‌های ایران را دنبال می‌کند روشن است که نامه درخواست مذاکره با آمریکا بوده است. پزشکیان و سخن‌گویان حکومت نامه را سپاس‌گزاری از عربستان در خدمت به حاجیان در سفر حج اعلام می‌کنند. یعنی پنج ماه پس از آن و درست در آستانه سفر ولیعهد عربستان به آمریکا!
احمد مداح
این عکس ربطی به رسانه های سلطنت طلب یا پادشاهی خواه ندارد از سایت رویداد ۲۴ و داخل ایران کپی شده،پستی که هر خواننده ای را به شک می اندازد که نکندسایت های نیمه دولتی هم مثل مهدی نصیری تنها ره رهائی را بازگشت پادشاهی میدانند!
علی شریعتی کمدین و متفکر‌نمایی که پس از سفر به مصر در وصف کارگرانی که در ساخت اهرام مصر شرکت داشتند مرثیه سرایید و هنگام مرگ وصیت کرد تا مانند فراعنه مصر پیکرش را مومیایی کنند. علی شریعتی تئوریسین اعتراض برای اعتراض بود. کسی که در وصف زن ایرانی فاطمه فاطمه است را نوشت و زن ایرانی را فقط در پستوی خانه تصور کرد، اما همسرش بدون حجاب در فرانسه به گردش میرفت. علی شریعتی نماد و تئوریسین اعتراض و تخریب نظم عمومی بود. تمام چیز هایی که علی شریعتی در طول عمرش نفی میکرد در زندگی شخصی اش نمود کامل داشت. علی
ابوالفضل محققی
دیدی که چشم بر فقر ،صف اعدامیان ، حکومت لات های کف خیابانی ،غارتگران میلیاردی "که زیر ریش و روی سبیل آقا نقاره می زنند !"می بندد .بجای برخورد منتقدانه با این همه بدبختی و خشک سالی سهمگنین مملکت که مردم آنرا حاصل نیم قرن حکومت بی تعهد و بی مایه و دشمن تراش اسلامی می دانند و عمیقا خواهان سرنگونی این رژیم هستند
فرامرز حیدریان
وقتی که فرض کنیم صحبت از «اومانیسم» میشود، بلافاصله تصوّر میکنیم که با معادلسازی «انسانگرایی» خواهیم توانست تمام محتویات و پسزمینه های فرهنگی و فکری و فلسفی نهفته در آن را یکجا به جامعه خود انتقال دهیم و به همان نتایجی برسیم که سرزمینهای باختری رسیده اند.
محسن کردی
بی بی سی مطلبی پیرامون یک هوش مصنوعی منتشر کرده که ظرف یک سال با دریافت هدیه ای 50 هزار دلاری بصورت رمز ارز، با معاملات رمز ارزی میلیونها دلار ثروت بدست آورده است. و حالا این هوش مصنوعی می گوید که دارای شعور است و تقاضای حقوقی قضایی شبیه انسان ها دارد.
حسن جداری
ایران کشور پهناوری با نود میلیون جمعیت که در آن ملتهای مختلف زندگی می کنند، در حال حاضر کانون انواع ستمگری ها و تضاد های فاحش طبقاتی ، قومی و جنسیتی است. در زمان حکومت شاه، ما هم استبداد و خود رائی حاکمان را داشتیم و هم از وابستگی رژیم به امپریالیسم و فقر و بی خانمانی و اختلاف چشمگیر بین اغنیا و تهی دستان، رنج می بردیم.
یاشار استهبان نژاد
مفهوم مشروطیت، حاصل تجربه تاریخی ایران است؛ ردپای آن را باید در سرزمین تاریخ و در عملِ قدرت سیاسی ـ مذهبی جست‌وجو کرد، نه در ترجمه‌های لغوی! واقعیت آن است که قانون اساسی مشروطه، نتیجه‌ی سازشی میان گرایش تجدد خواهانهِ‌ مشروطه طلبان از یک سو، و شرط‌های مشروعه خواهان و روحانیت شیعه جعفری از سوی دیگر بود.
ارشان آذری
واکنش نسل جوان امروز به تحریف‌های تاریخی
تقی روزبه
بر طبق آن، اگر خطر واقعی در سطح ملی و کشوری لمس شود، خطری که در عین حال فراتر از سطح ملی و این یا آن کشور بوده و وسعت جهانی دارد، و در عین حال باید به عنوان عقیه ترامپیسم و تهاجم سرمایه داری بحران زده در ک شود، می تواند و باید بتواند ضمن بسیج های ملی، در سطح مقاومت جهانی هم پیشروی کند. چرا که خطر در ذات خویش جهانی است و ناشی از همان تهاجم سرمایه داری حهانی شده و بحران زده ای است که بدون اعمال اقتدار و جنگ و سرکوب قادر به حفظ و بازتولیدگسترده خودنیست.
اسماعیل مرادی
جایگاه واقعی نیروهای سیاسی را توان حرکت میدانی مشخص می‌کند نه تعداد هواداران. انقلاب‌هایی که معادله قدرت را تغییر دادند، بر دوش جمعیت میلیونی نبودند. گروه‌های کوچک اما سازمان‌یافته توانستند اختلال بسازند، هم‌صدایی ایجاد کنند و بدنه اجرایی حکومت را فرسوده کنند. سه عامل مسیر تغییر را باز می‌کند. توان سازماندهی. توان ساختن هم‌صدایی اجتماعی. توان فلج‌کردن ساختار اداری و امنیتی حکومت.
نمونه‌های تاریخی این واقعیت را روشن می‌کند. در روسیه جمعیت فعال خیابانی کم بود اما شبکه‌های شهری اعتصاب‌های هماهنگ ای
گفتگوی روز
قانون اساسی مشروطه؛ محصول دوران خود
قانون مشروطه، در بستر تاریخی خود، گامی مترقی بود. اما همانند هر نظام حقوقی، زاییدهٔ زمان و شرایط اجتماعی خویش است. در آن دوران، مفاهیمی چون «برابری جنسیتی»، «حقوق اقلیت‌ها»، یا «جدایی دین از سیاست» هنوز جایگاهی در گفتمان عمومی نداشتند.
از این ‌رو، هرچند آن قانون در زمان خود پیشرو بود، اما امروز نمی‌تواند پاسخگوی مطالبات جامعه‌ای باشد که به مرحله‌ای تازه از آگاهی و خواست آزادی رسیده است.
حنیف حیدرنژاد
در سه دهه اخیر بسیاری از جداشدگان از سازمان مجاهدین خلق از «طلاق های اجباری» یا «طلاق های ایدئولوژیک» در این تشکیلات صحبت کرده اند. همچنین افکار عمومی، کم و بیش، اصطلاح «ازدواج تشکیلاتی» در درون این سازمان را شنیده، اما از جزئیات آن بی خبر است. آذر وطن پرست از زنان جدا شده از سازمان مجاهدین می باشد که با استناد به تجربه خود، از «ازدواج اجباری» در درون این تشکیلات سخن می گوید.
کیمی اباذری
ترس از آینده ای که ممکن است با یک جمله بر باد رود . ما فرزندان نسلی هستیم که یاد گرفته اند در شبکه های اجتماعی با رمز و ابهام سخن بگویند چون حقیقت جرم محسوب می شود .در گذشته در دورانی که امروز با سیاه نمایی درباره اش سخن می گویند آزادی بیان ؛گرچه کامل نبود اما زنده بود روزنامه نگاران می نوشتند و زبان اعتراض داشتند ؛نشریات دانشجویی جسور بودند و مردم می توانستند از دولت نقد کنند . رسانه ابزار روشنگری بود ؛ نه ابزاری برای انکار .
اسماعیل مرادی
حکومت ایران به آخر خط رسیده است. شبکه نیروهای نیابتی که روزی نقش سپر دفاعی در سوریه، عراق، لبنان و یمن را داشتند یکی پس از دیگری از بین رفتند یا به شدت ضعیف شدند. این شبکه دیگر توان گذشته را ندارد. بحران‌های داخلی نیز بی‌وقفه عمیق‌تر می‌شوند و از همه طرف به نقطه انفجار رسیده‌اند. وضعیت حکومت رو به فروپاشی است و این واقعیت برای همه آشکار شده است.
رضا علوی
پس از جنگ ۱۲روزه , نهادهای قدرت , درگیر کشاکش بیشتری شده اند .
این نهادها در تلاش‌اند جایگاه خود را در میدان قدرت حفظ یا بازتعریف کنند، اما در مرکز این میدان همچنان هسته ی سخت قدرت به پیشوایی علی خامنه ای قرار دارد؛ ساختاری که قابلیت توسعه و اصلاح را از دست داده و تنها با اتکا به کنترل امنیتی، حاکمیت خود را تداوم بخشده است .
برگ آنلاین ِ روزنامه‌ی شرق رشته مصاحبه‌هایی را با عنوان «عصر چریک‌ها» درباره‌ی جنبش چریکی در ایران ِ پیش از انقلاب انجام و منتشر می‌کند. شماری از رهبران فدایی نیز در میان مصاحبه‌شوندگان هستند
سرمایه‌داری معاصر چگونه عمل می‌کند؟ و ، چه بنیان‌های حقوقی و چه نظامی از اعتبار و بدهی، این نظم را از درون تثبیت می‌کند؟
ابوالفضل محققی
خامنه ای فریبکاری نمی کند که می گوید:" کلامش کلام خدا بود که از زبان او جاری می شد."
چرا که ما مردم ،ما جریان های سیاسی از او طی بیست سال موجودی ساختیم که لزوما باید به چنین درجه ای از خود شیفتگی می رسید.
تخم لق نخستین را رفسنجانی با دروغ بزرگی که ساخت در دهان او شکاند .در دهان مردی که می گفت "باید خون گریست بر جامعه اسلامی که حتی احتمال رهبری کسی مثل اودر آن مطرح شود ."
فرامرز حیدریان
ایران و مردمش، کهکشان شگفتزارها هستند و منبع هزاران دُرّ خوشاب و نهفته در گوهرشان که منتظر فرصتهای بدیع نشسته اند تا پدیدار شوند و میهن و جهان را زیبا بیارایند. امّا ما، فرزندان ناخلف این خاک، هنوز در نیافته‌ایم که واقعیّات تلخ میهن و وضعیّت مردم گرفتار، آزمونی است برای سنجش ظرفیّت و هنرمندی و بزرگی جویی ما.
اسماعیل مرادی
هوش مصنوعی و تغییر چهره نخبگان و فرهنگ در ایران
پیشینه‌ی تاریخی نشان می‌دهد که بشر در برابر هر فناوری نو، ابتدا با تردید و مقاومت واکنش نشان داده است. در ایران زمانی با دوش حمام مخالفت می‌شد و بسیاری خزینه را سنتی‌تر و حتی مشروع‌تر می‌دانستند. در فرانسه اختراع چرخ خیاطی با اعتراض گروهی از خیاطان روبه‌رو شد. در اروپا پزشکانی هشدار می‌دادند که حرکت سریع قطار می‌تواند موجب جنون شود. و در ایران معاصر، روغن بنفشه و پنبه را برای درمان کرونا، پیشنهاد می‌کردند.
بهرام فرخی
پس از بیش از سه سال نبرد فرسایشی، بحران اوکراین و روسیه وارد مرحله‌ای شده که می‌توان آن را «ژئولوژی نظامی» نامید: حرکتی کند، تدریجی و مبتنی بر فشار و رسوب، نه حمله و پیشروی. اما حتی در سکون، نفس دیپلماسی دوباره در جریان است.
منوچهر مقصودنیا
برای وقوع تغییر بنیادین اجتماعی و یا سیاسی، نه اجماع کامل بلکه حداقلی از اجماع ملی لازم است. بنا بر نظر گرامشی «تحول سیاسی نیازمند هژمونی است، نه اجماع صد درصد. به عبارت دیگر، نوعی هژمونی گفتمانی که رضایت بخش قابل توجهی از جامعه را پشت سر خود داشته باشد.»
اگر از اندیشمندان سیاسی کمک بگیریم:
قربانعلی رمضانی ایوکی
«آن‌چه باعث تغییر می‌شود، امید نیست؛ ناامیدی است.» — هانا آرنت
«ما اجازه نداریم امیدمان را از دست بدهیم، زیرا از دست دادن امید چیزی جز تسلیم شدن نیست.» — ضرب‌المثل آلمانی
در نگاه نخست، این دو گزاره متناقض به‌نظر می‌رسند: هانا آرنت ناامیدی را سرچشمهٔ تغییر می‌داند، اما ضرب‌المثل آلمانی بر ضرورت حفظ امید تأکید می‌کند. چگونه می‌توان این تضاد ظاهری را فهمید؟
محسن کردی
علی شریعتی یک فرعون بود که بر چاهی که کارگران نافرمان را در آن سرنگون میکردند می گریست. علی شریعتی و صدمه ای که به ایران زد و هنوز هم ادامه دارد را در این مصاحبه بهتر بشناسید.
و دو کلمه هم از شاملوی پرت
ارشان آذری
سخنان سردار رمضان شریف، سخنگوی سپاه، در ظاهر حمله به رضا پهلوی است، اما در حقیقت اعترافی آشکار به هراسی است که در سراسر دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی رسوخ کرده است. این سخنان نشان می‌دهد که فرماندهان سپاه نه از دیدگاه قدرت، بلکه از موضع ضعف سخن می‌گویند. وقتی یک پاسدار بلندپایه در میانهٔ بحران‌های کشور، به‌جای پاسخ به فروپاشی اقتصادی و نارضایتی فراگیر، ناگهان تمام نیروی خود را صرف حمله به رضا پهلوی می‌کند، معنایش روشن است: آن‌ها از سایهٔ او می‌ترسند. اگر شاهزاده جایگاه واقعی نداشت، سپاه اصلاً او ر
امرالله ابراهیمی
همۀ ما باید به این نکته توجه داشته باشیم که الان وقت جنگیدن بر سرِ شکلِ نظام آیندۀ کشور نیست. بلکه زمانِ جنگیدن و ساقط کردنِ نظام ننگینی است که ایران و ایرانی را به روز سیاه نشانده و بی‌وقفه به قتل و غارت ادامه می‌دهد و هر روزی که از عمرِ ننگینش بگذرد، ضربه جبران ناپذیری بر وطن و هموطن ما و حتی کشورهای منطقه و جهان وارد می‌گردد و هیچ نوع مبارزه‌ای نمی‌تواند ثمربخش‌تر از اتحاد و همبستگیِ ما در این راستا باشد.
کاظم علمداری
این مقاله خلاصه‌ای است از پژوهشی گسترده‌تر که با هدف بررسی و انتقال آگاهی دربارهٔ نقش چند چهره از نیروهای وابسته به حزب توده ــ یا جریان‌های نزدیک به آن ــ در فعالیت‌های برون‌مرزی جمهوری اسلامی تدوین شده است. گرچه حزب توده به‌صورت رسمی چنین سیاستی را دنبال نمی‌کند، اما گرایش‌های توده‌ای معاصر، از جمله رسانه‌هایی چون «پیک‌نت» و «۱۰ مهر»، در عمل به جریان اصلی این جهت‌گیری سیاسی بدل شده‌اند. این نوشته بر “چپ محور مقاومتی” و نقش آن در همکاری با جمهوری اسلامی در چارچوب «عملیات نرم» و «نفوذی» تمرکز دا
بهزاد کریمی
جمهوری اسلامی در موضوع و میزان اعدام‌ها، طی یک سال گذشته و به نسبت جمعیتی کشور، رتبه‌ی اول در جهان کسب کرد. فقره اعدام‌ها در همین برهه‌ی زمانی، آشکارا افزایش ماهانه نسبت به ماه قبل‌ نشان می‌دهد. هر صدور و اجرای حکم اعدام از سوی قوه‌ی قضائیه‌ی نظام، نیز سیگنال دادنی بوده عریان‌تر از روز قبل به افکار عمومی تا حساب دست همگی بیاید که تصمیم حکومت چیست. اعلام احکام و اجرای آنها طوری برنامه‌ریزی می‌شوند، که چه مستقیم و چه غیر مستقیم جامعه را پیام از مجازات و تنبیهات دهند و ترس و هراس در دل‌ مردم‌ بنشا
اقبال اقبالی
واقعیت این است که؛ هیچ کشور یا قدرتی دوست یا دشمن دائمی نیست و ایران باید هر بازیگر بین‌المللی را تنها بر اساس رفتار واقعی او در سه حوزهٔ اساسی 1) تعهد به استقلال ایران، 2) نقش در توسعه کشور، و 3) پایبندی به اصول انسانی و صلح‌محور ارزیابی کند.
منوچهر مقصودنیا
در مقاطع ای از تاریخ مشاهده شده است که ایالات متحده آمریکا، به‌عنوان یک قدرت جهانی، به‌صورت مستقل درباره انتقال قدرت یا پایان یک بحران تصمیم‌گیری کرده و دولت‌های مستقر را در روند مذاکرات مشارکت نداده است.
فرامرز حیدریان
در ذهنیّت تک تک ما ایرانیان مدّعو، چیزهایی جا خوش کرده اند که تمام مغزه و ریشه بی لیاقتیهایمان را همچون تارهای عنکبوت در خود پیچانده اند و نمیگذارند تا ما به چشم بصیرت و تفکّر و تامّلات بنیانی تمییز و تشخیص دهیم که در وجود ما، بی لیاقتی، مسبّب حقارتمان شده است و علّت دوام ذلالتهای دهه به دهه.
محسن کردی
الکریم اذا وعده وفا: با اجازه سعدی دیباچه تقدیم میشود: به آقای اسمئیل مورادی گفته بودم هر خزعبلی را میتوان به هوش مصنوعی داد و آن کریم از خزعبل شما یک مقاله علمی بیرون می کشد. تکه: حالی که من این بگفتم، جنابش دامن گل بریخت و در دامنم آویخت که «اَلْکریمُ إِذا وَعَدَ وَفا». در حسن معاشرت و آداب محاورت مشقاسم برگزیدم در لباسی که متکلمان جامعه شناس را به کار آید و مترسّلان را بلاغت بیفزاید پس به نوبه خود دست در دامن جمینای هوش مصنوعی گوگل شدم تاقصه به انجام رسید.
خارپوست‌ها و من و انار دون دونه ـ محمد علی اصفهانی
محمدعلی اصفهانی
مجموعهٔ «خارپوست‌ها و من و انار دون‌دونه»، به صورت کتاب الکترونیکیِ بهینه سازی شده برای مطالعه در کامپیوتر و تبلت و موبایل، منتشر شد.
لینک دانلود مجموعهٔ «خارپوست ها و من و انار دون دونه»، در آخر این نوشته آمده است.
از این مجموعه، «با همسفر نه چندان فرضی» را در اینجا می‌خوانید.