رفتن به محتوای اصلی
یکشنبه 27 اردیبهشت 1405 - Sunday, 17 May 2026

● تریبون آزاد

اقبال اقبالی
ایده «جمهوری شهروندان ایران»، نمی تواند محصول تصمیم یک گروه یا یک جریان باشد. این نظر زمانی ریشه می دواند و نهادینه می گردد که از دل گفتگو، نشست‌های فکری، نقد عمومی و مشارکت نیروهای متنوع سیاسی و مدنی زاده شود.
در سیاست مدرن، همه راه‌ها باید به شهروند ختم شود.
اگر این اصل به نقطهٔ اشتراک بدل شود، بسیاری از اختلاف‌های ثانوی قابل مدیریت خواهد شد. اما اگر همچنان «قدرت» نقطه عزیمت باقی بماند، چرخه بازتولید سلطه ادامه خواهد یافت.
ایران آینده، بیش از هر چیز، نیازمند بازتعریف رابطه دولت و جامعه است!
بهروز اسدی
آینده دموکراتیک ایران بیش از هر چیز به توان جامعه در رد منطق حذف وابسته است. هیچ دموکراسی پایداری بر پایه‌گرایی ساخته نشده است. جامعه‌ای آزاد زمانی شکل می‌گیرد که «دیگری» به‌رسمیت شناخته شود، حقوق برابر تضمین گردد و هیچ نیرویی خود را مالک انحصاری ملت نداند. هشدار تاریخ روشن است: دیکتاتوری‌ها با زبان آغاز می‌شوند، با عادی‌سازی تبعیض گسترش می‌یابند و با بی‌تفاوتی عمومی تثبیت می‌شوند. ایستادگی در برابر فالانژیسم و شوونیسم، در واقع ایستادگی پیشاپیش در برابر بازگشت دیکتاتوری است
رضا علوی
خامنه‌ای از تعیین جانشین خود ناتوان است. سناریوی سپردن قدرت به پسرش مجتبی، یعنی انتقال موروثی، می‌تواند روحانیت را دچار شکاف عمیق کند. در عین حال، هیچ آیت‌اللهی نیز از جایگاهی برخوردار نیست که بتواند جای او را بگیرد.
ابوالفضل محققی
در زندگی واقعی دریافته ده ها از این دفترچه اگر با دقت وباآب طلا نوشته شود .وقتی که نیروی پیشبرنده در میدان نداشته باشد کوچکتری نقشی در مبارزه وسرنگونی جمهوری اسلامی ندارد .در حال خاضر تنها دفترچه واقعی آن دفتر چه گشوده ای است که شخص رضا پهلوی آن را تحت 4 اصل بیان می کند .
محسن کردی
لینک سخنرانی مسیح علینژاد را در زیر میگذارم. ما به چنین توفان هایی نیاز داریم. شاهزاده در موقعیتی نیست که این گونه برخورد کند. هرکس به سهم خود و توان و امکانات خود. اما همواره هم باید در نظر داشت که رهبر انقلاب شیر و خورشید شاهزاده است. و امیدوارم مسیح علینژاد «دوست دختر مشنگم که دوستش دارم» بتواند این مهم را درک کند.
فرامرز حیدریان
حکومت فقاهتی و کاست اخانید و اعوان و انصار گیوتینی آنها، تجسّم تمام عیار «میتراس = ضحّاک» هستند که «خویشکاری» هر ایرانی اصیل است تا با «ضحّاکیان» پیکار کند.
جمشید اسدی
سخنی با مخالفان نقش رهبری شاهزاده رضا پهلوی در دوران گذار از جمهوری اسلامی
این یادداشت اشاره‌ای نظری به ایرادها و سوء‌فهم‌های رایج در مورد نقش رهبری شاهزاده رضا پهلوی در دوران گذار از جمهوری اسلامی است.  
نگاه كوتاه به مسائل ايران و فدراليسم براي اينده ايران
عطا محامدتبریزی
هولناک‌ترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نه تنها خیابان، که وجدان جمعی یک ملت را برای همیشه دگرگون کرد. در فضا و شرایطی که پس از دی ۱۴۰۴ شکل گرفته، دیگر نمی‌توان با ایده‌ها و تئوری‌های سیاسی قدیمی و احتیاط‌های بی‌‌ثمر، مدعی سیاست‌ورزی یا نمایندگی مردمی شد که هنوز درگیر آوارهای آن فاجعه هستند.
البرز سلیمی
در این مرحلهٔ حساس تاریخی، لازم است هشدار داده شود که تکرار خطای دید و تجربه‌های تلخ گذشته می‌تواند فاجعه‌ای تازه رقم بزند. این هشدار به ویژه خطاب به نخبگانی است که سال‌ها در صفوف اپوزیسیون بر ضرورت پیشبرد گفتمان‌های آزادی، حقوق بشر، حاکمیت قانون و تجربه‌های موفق بشری در جوامع متمدن تأکید داشته‌اند. تجربهٔ تاریخی، از جمله هشدارهای دوران تنها و پرچالش شاپور بختیار و مصطفی رحیمی، نشان داده است که شور و شوق لحظه‌ای، تحریک امواج توده‌ای و تمرکز صرف بر کمیت، نه تنها راه‌گشا نیست، بلکه می‌تواند جنبش‌ه
تقی روزبه
صندوق ابزاری جز مشهود و رؤیت پذیرکردن این گرایش‌های عمده و  قبلا شکل یافته و جاری در متن جامعه نمی تواند باشد. دخیل بستن به آن به عنوان راهی برای گریز از توقف چرخه استبداد و بازگشت مجددآن در چهره دیگر کارگشا نیست. چنان که حکومت اسلامی و خمینیسم از درون صندوق و ممهور به آن بیرون کشیده شد و خود نیز سالیان سال با طواف حول آن و سرگرمی صندوق به حکومت خویش قوام بخشید. مساله چرخه استبداد و بازگشت آن را باید در ساحت دیگری از کنشگری جستجوکرد. 
فریدون احمدی
در همایش باشکوه مونیخ از من هم دعوت شده بود سخنانی بیان کنم. به دلیل بارش شدید باران، توسط مدیران تظاهرات، چند برنامه پایانی از جمله بلوک سخنرانی ها لغو شد. در زیر متن سخنان ایراد نشده مرا می بینید.:
ابوالفضل محققی
مبارز راه آزادی هستی ؟
بخود اعتقاد داری به راه خود ودرستی اندیشه خود؟
بعنوان یک ایرانی نه از تو از خود سوال می کنم آزادی در لحظه کنونی برای هر ایرانی وطن پرست چه مفهومی دارد؟ آیا می تواند مفهومی جز مبارزه با جمهوری اسلامی را در ذهن متبادر کند ؟
اصغر جیلو
اعتراضات جند ميليوني مردم درون كشور در
٨ و. ٩ ژانويه امسال و همايش امروز مونيخ و بقيه تجمعات در كشورهاي مختلف دنياً با فراخوان آقاي رضا پهلوي، توهمات بي بايه همه رقباي پادشاهي خواهان را كه بر فرقه گراييهاي ايدءولوژيك وتفرقه جويانه، به جاي نزديكي و همكاري در مقابله اي ملي با دشمنان مردم در كشور ما اصرار ميكردند
بهرام فرخی
انتخاب میان تداوم وضعیتی که در آن گفتار و رفتار از یکدیگر فاصله دارند، یا حرکت به‌سوی مدلی از رهبری که در آن وحدت، نه‌فقط در سطح شعار، بلکه در عمل و در ساختار تصمیم‌گیری متجلی شود.
مقابله با نفوذ لابیگران و شبکه‌های وابسته به جمهوری اسلامی ــ از جمله نمونه‌هایی مانند پرونده خانم فاطمه صالحی امیری در دانشگاه براونشوایک آلمان و یا سید حسین موسویان که به‌طور مستمر میان آلمان و آمریکا در رفت‌وآمد و فعالیت‌های سیاسی و لابی‌گری است ــ باید بخشی جدایی‌ناپذیر از استراتژی اپوزیسیون و مبارزان خارج کشور باشد. افشاگری مستند، مطالبه شفافیت از دولت‌های اروپایی، ایجاد نهادهای رصد و تحلیل شبکه‌های نفوذ، و افزایش آگاهی عمومی در رسانه‌های بین‌المللی، ابزارهایی هستند که می‌توانند هزینه فعالی
در این مصاحبه به تحولات ایران و منطقه و اینده مذاکرات بحث و تبادل نظر شده است
فرامرز حیدریان
آیندگان باید بدانند که «طیف خوبترین خوبان» برایشان ترضیه سوائق و غرائز و امیالشان مهمتر از لبخندها و آرزوها و زیبائیها و مهربانیها و شوخ و شنگیها و دلاوریها و رشادتها و قامت بس بسیار شوق آفرین فرزندان این آب خاک دانستند. آیندگان باید بدانند که گرایشها/تشکّلات/سازمانها/احزاب/گروهها/فرقه ها و نحله های سیاسی مبتلا به سیّاسیگری و رذالت ذاتی، تمام مبانی عقیدتی و نصوصی خود را بر «جان و زندگی» قربانیان فاجعه قتل عام «هیجدم و نوزدهم دی ماه» ارجح دانستند و اولویّت دادند.
ی. صفایی
پاسخ به این پرسش را نمی‌توان در داوری‌های اخلاقیِ شتاب‌زده یا خطابه‌های هیجانی یافت. آنچه امروز شاهد آن هستیم، نه یک لغزش مقطعی، بلکه نشانه‌ای روشن از فروپاشی قرارداد اجتماعی است. هنگامی که دولت، به‌جای تضمین امنیت، کرامت و آیندهٔ شهروندان، خود به منبع دائمی تهدید، تحقیر و ناامنی بدل می‌شود، پیوند دولت–ملت از درون فرو می‌پاشد. در چنین وضعیتی، «بیگانه» نه به‌مثابه ناجی، بلکه به‌عنوان نیرویی بیرون از چرخهٔ سرکوب داخلی تصور می‌شود. این گرایش، انتخابی آگاهانه یا راهبردی نیست؛ واکنشی است به انسداد کا
بهروز اسدی
اما اهمیت این مقایسه فقط در تحلیل گذشته نیست. اهمیت اصلی آن در هشدار برای آینده است. اگر جامعه ایران روزی به سمت تغییر سیاسی حرکت کند، خطر بزرگی در کمین خواهد بود: اینکه منطق امنیتی‌سازی و حذف، با نامی جدید و توسط گروهی دیگر بازتولید شود. تاریخ نشان داده است که سقوط یک دیکتاتور لزوماً به معنای پایان دیکتاتوری نیست. اگر ساختارها، فرهنگ سیاسی، و نهادهای سرکوب اصلاح نشوند، همان چرخه می‌تواند تکرار گردد. ممکن است فردا کسانی با شعارهای تازه، با زبان جدید، و حتی با ادعای آزادی‌خواهی، همان سیاست حذف را
محسن کردی
مقاله آقای محققی با عنوان «دمکراسی ادعائی چپ و جمهوری خواهان» مرا به یاد گره ای انداخت که «سانترالیسم دمکراتیک» صدسالی است که گرفتار آن است. ظاهرا باید این ساز و کار بهترین نتیجه را بعمل بیاورد اما در عمل تقریبا همواره به فاجعه انجامیده است و... چرا؟ مقاله آقای محققی را به رفیقم دادم و این حاصل گفتگوی من در «برنامه پرگار مجازی» با این رفیق دانا و هوشمند است که گفتار مرا در قالب ترم های سیاسی به من باز میگرداند تا بیاموزم. حیفم آمد دیگران را در این بحث شیرین شریک نکنم.
محسن کردی
آمریکا و اسرائیل برنامه ریزی برای اقدام در اوایل بهار کرده بودند، اما اعتراضات مردم در میانه فراهم کردن تدارکات جنگ صورت گرفت و در نتیجه آمریکا نتوانست به کمک مردم بیاید.
اقبال اقبالی
با توجه به شرایط جامعه ایرانی و شرایط جهانی، برون رفت از شوک و تعادل یافتن جامعه به درازا نمی انجامد و دیر نیست هنگامی جامعه به خود آید، واکنشی مبتی ماهیت سفاک، خونریز و جلادانه نشان خواهد داد و این پاسخ در انقلاب قهرآمیز تبلور خواهد یافت. قهر انقلابی توسط حکومت به ملت تحمیل می شود و این آخرین چاره برای برچیدن جباریت و تغییر ریل خشونت در کشور است. حکومت اسلامی با قتل عام ۱۸ و ۱۹ دی ماه، 1404، زیر حکم انقلاب قهرآمیز ملت ایران را امضا کرد. انقلابی نه تنها در شکل، بلکه در گوهر سیاست، فرهنگ و اخلاق،
مختار برازش
اصطلاح «ساندیس‌خور» برای ما ایرانی‌ها واژه‌ی غریبی نیست؛ برچسبی که به‌ویژه در سالگرد روزهای نکبت بهمن ۵۷، بیش از هر زمان دیگری شنیده می‌شود. همه‌ی ما تصویر اتوبوس‌های ردیف شده در گوشه و کنار شهرها و روستاها را به یاد داریم که با وعده‌ی ساندیس، کیک و بستنی، جمعیت را برای تظاهرات حکومتی بسیج می‌کردند.
ارشان آذری
در چهار دهه گذشته، هیچ چهره‌ای در میان اپوزیسیون ایران به اندازه شاهزاده رضا پهلوی امکان همگرایی، جذب طیف‌های متضاد، و ایجاد یک محور مشترک حداقلی را نداشته است. این واقعیت را نه هواداران او، بلکه رفتار مخالفانش به‌خوبی تأیید می‌کند. حجم انرژی‌ای که صرف مهار، تخریب و بی‌اعتبارسازی او شده، خود نشانه‌ای روشن از جایگاه واقعی‌اش در معادله سیاسی است.
البرز سلیمی
امروز جامعه ایران در وضعیتی ایستاده که هم‌زمان حامل بیم و امید است.
از یک‌سو، تداوم ابر‌تورم، فروپاشی معیشت، و شکست سازمان‌یابی می‌تواند کشور را به سوی انفجارهایی به‌مراتب شدیدتر، خشونت‌های مهارناپذیر و حتی سناریوهای خطرناک جنگ داخلی سوق دهد.
و از سوی دیگر، همین بحران می‌تواند آخرین هشدار برای ارتقای آگاهی، بازسازی سازماندهی، پیوند جنبش‌های اجتماعی و شکل‌گیری رهبری مسئولانه و ملی باشد.

ابر‌تورم، خودبه‌خود رهایی نمی‌آورد؛ اما می‌تواند بستر تاریخی انتخابی سرنوشت‌ساز باشد. گذار از انفجارهای کور به
امیر جاوید
پس از هر موج سرکوب، به‌جای آن‌که انگشت اتهام به‌سوی عامل خشونت نشانه برود، یک روایت آشنا دوباره از دل برخی رسانه‌ها و چهره‌ها بیرون می‌آید: این‌که فراخوان‌ها، به‌ویژه فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، بهانه کشتار بوده‌اند. روایتی که ظاهراً با دلسوزی برای جان مردم بیان می‌شود، اما در واقع کارکردی کاملاً معکوس دارد: تبرئه قاتل و متهم کردن اعتراض.
«اینجا دو شعار اصلی وجود دارد: جاوید شاه و پهلوی برمی‌گردد. بقیه شعارها برای بیشتر مردم اهمیت چندانی ندارد
ژاله توکلی
I left the left because of the arranged marriage of the left with I5lamists. I fight for Western culture. I fight to stay free. I fight for Iranians to be free. The left has lost the plot to the point where they are now importing voters. Weaponizing immigration. The left is suicidal. It has become evil. ||| Iran, Islam & the West: Trump and Netanyahu are saving the West, and they don’t owe Iranians anything. We just hope that they will keep their promises 🙏🏻🇺🇸🇮🇱. The Iranian people are fa
بهرام فرخی
در کنار مؤلفه نظامی، حضور شماری از چهره‌های سیاسی مستقل یا زندانیان سیاسی پیشین، ضرورتی انکارناپذیر خواهد بود, افرادی که در ذهن افکار عمومی به‌عنوان نمایندگان جامعه مدنی شناخته می‌شوند و هیچ‌گونه نقش مستقیم یا غیرمستقیمی در سرکوب و خشونت سال‌های اخیر نداشته‌اند.
فرامرز حیدریان
هنگامی که یک متن یا دستگاه اعتقادی به عنوان حقیقت مطلق معرفی میشود، نخستین قربانی آن، خودِ امکان اندیشیدن است؛ زیرا حقیقتی که از پرسش بگریزد، ناگزیر به ابزار قدرت پناه میبرد. تاریخ نشان میدهد هر گاه دین ایمانخواه به ابزار حکومت بدل شده، اخلاق به اطاعت فروکاسته شده و معنویّت، جای خود را به انضباط اجباری داده است.
محسن کردی
متهم کردن رهبر اپوزیسیون به دامن زدن به کشتار، در واقع دادن این پیام خطرناک به دیکتاتورهاست که: «هرچه بیشتر بکشید، مخالفان شما مقصرتر جلوه خواهند کرد.»