Skip to main content
یکشنبه 21 تیر 1405 - Sunday, 12 July 2026

● تریبون آزاد

کریم شامبیاتی
این روزها برخی از چهره‌های کنونی و پیشین جریان چپ، از جمله آقای فرخ نگهدار، در ارزیابی خود از جنگ اخیر به تمجید از کارنامه علی خامنه‌ای پرداخته‌اند؛ ارزیابی‌ای که هرچند جای تأمل دارد، اما چندان هم دور از انتظار نبود.
محسن کردی
مطلب آقای اسماعیل مرادی را با عنوان «بازاندیشی چپ ایران؛ نقدی بر اولویت‌های راهبردی در پرتو تجربه‌های جهانی» را اگر نخوانده اید توصیه میکنم بخوانید. بحث جالبی را مطرح می کند که در این هیاهوی خلیج فارس و رژیم و شاهزاده نوعی خستگی در کردن است. من گاهی خستگی ذهنی ام را با موضوعی دیگر در میکنم. مثلا یک مقاله علمی یا فیلم تماشا میکنم یا در اینترنت شطرنج بازی میکنم. پرداختن به مطلب آقای اسماعیل مرادی برایم از این نظر ارزشمند است که خود من نیز روی آن موضوع با خودم کنار نیامده بودم.
محمد زمانی
متکی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده گفت: «اسلام‌آباد یک طرح فریب بود و آمریکایی‌ها به دنبال مذاکره نیستند.» او افزود: «آمریکایی‌ها فقط یک هدف دارند و آن هم تمام کردن جمهوری اسلامی است.»

وی همچنین خطاب به اعضای تیم مذاکره‌کننده اظهار داشت: «اگر تیم مذاکره‌کننده هنوز به این باور نرسیده، جلسه بگذارند تا کسانی که این باور را دارند، برای آن‌ها استدلال کنند.»
اقبال اقبالی
مسئله تنگه هرمز، در تداوم سیاست های گذشته نظام، بخوبی نوع نگاه حکومت اسلامی به ایران را نشان می دهد. در این نگاه، ایران بعنوان بخشی از پروژه پان‌اسلامیستی تعریف می‌شود. از همینرو، سرزمین، منابع، دریاها و حتی زندگی شهروندان، در خدمت اهداف پان اسلامیستی و منافع شبکه های مافیایی – تروریستی قرار می‌گیرند. چنین نگاهی با واقعیت سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ایران، تضاد آشتی ناپذیر دارد.
محسن کردی
این مقاله رو بخونید بد نیست. البته با خوندن این مطلب رژیم سقوط نمیکنه اما خواندنش برای درد کمر و نقرس و کشکک زانو بد نیست. البته این هم باز لاف بود.. هیچی دیگه بخون آقا خوبه...
هوشنگ اسدی سوادکوهی
توماج ، جوانمردی ، صدای آمریکا ، سکت هجری و دیگر مهره ها مجموعه ای إز ارکستری هستند، که هدفمند علیه انقلاب ملی پیش میتازند
یاشار استهبان نژاد
نتیجه‌ای که ما از روند تاریخی دو پادشاه پهلوی می‌خواهیم بگیریم، پاسخ به این سوال است که «آیا کشورهای بزرگ صنعتی خواهان سرنگونی جمهوری اسلامی هستند؟»

علائم و اسناد تاریخی نشان می‌دهد که کشورهای بزرگ غربی با سیستم حکومتی پهلوی که خواهان رشد و استقلال اقتصادی و سیاسی ایران بوده، نه تنها اختلافات عمیقی داشتند که خود نقش مهمی در سرنگونی شاه داشتند. حالا چرا باید باور کنیم که آنها می‌خواهند به بازگشت همان نوع حکومتی کمک کنند که خود نقش بزرگی در سقوطش داشتند؟
فرامرز حیدریان
به گمان من، ریشه این ناکامی را باید در گسست میان نهادهای اقتباسشده و روح تاریخی - فرهنگی ایران جست و جو کرد. فرهنگ و تمدّن ایران، در درازنای تاریخ خود، بیش از آنکه بر محور تشکیلات حزبی استوار باشد، بر منزلت خردورزی، فرزانگی، تجربه، دادگری و مسئولیّت کسانی تکیه داشته است که در فرهنگ این سرزمین «رجال» نامیده میشدند؛ نه به اعتبار منصب و قدرت؛ بلکه به اعتبار منش، دانایی و هنر کشورداری.
اسماعیل مرادی
جنبش چپ یکی از اثرگذارترین جریان‌های سیاسی و اجتماعی دو قرن اخیر است. بسیاری از حقوقی که امروز بدیهی به نظر می‌رسند، از جمله حقوق کارگران، بیمه‌های اجتماعی، محدود شدن ساعات کار، حق تشکل، آموزش عمومی و دفاع از کرامت نیروی کار، با تلاش و مبارزه جریان‌های چپ و اتحادیه‌های کارگری به دست آمده‌اند. از این رو، نقد چپ به معنای نفی عدالت اجتماعی نیست، بلکه تلاشی برای بازاندیشی در اولویت‌ها و روش‌هایی است که بخشی از چپ ایران همچنان بر آنها اصرار دارد.
آناهیتا دی‌پیر
این مبحث، یعنی «آیا ابرقدرت‌ها خواهان سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی هستند» را باید از دو زاویه مختلف بررسی کنیم، یکی از دید زیربنایی که به عقیده من ریشه در رابطه‌ی تاریخی ایران و ابرقدرت‌ها داره، و از دید روبنایی که پرسمان‌ها و گفتارهای سیاسی روزانه و سیگنال‌هایی است که اینجا و آنجا دیده میشود.
ایران و آمریکا در یک قدمی جنگی دیگر، در دوشب گذشته تبادل آتش در میانه آتش‌بس ... ترامپ گفته ممکن است آمریکا ، جزیره خارک را اشغال کند، زیرساخت‌های انرژی را بزند، اما اگر مذاکره کنندگان آمریکایی بخواهند به گفت‌وگو با تهران ادامه دهند، مانع آن‌ها نخواهد شد. رئیس جمهوری آمریکا، مقام‌های جمهوری اسلامی را آدم‌هایی نفرت‌انگیز و دروغگو توصیف کرد و گفت دلش نمی‌خواهد با آنها سر و کار داشته باشد.
ی. صفایی
«نابود باد ظلم و ظالم» اگر از ریشههای فکری و تاریخی خود جدا شود، از یک فریاد عدالتخواهانه بهشعاری بیجان فروکاسته خواهد شد. آنچه امروز پیش روی ماست، تنها یک بحران سیاسی نیست؛روایتی است از سالها وارونه شدن ارزشها، جایی که معیار حق و باطل نه اخلاق، بلکه مصلحت قدرتبوده است.
جنگ سوم خلیج فارس وتاثیر ان برنظام سرمایه‌داری سیاسی اسلامی در ایران از دیدگاهی تطبیقی دکتر مهرداد وهابی پژوهشگرچپ، نویسنده، وپرفسور اقتصاد در دانشگاه سوربن شمالی وپژوهشگر دردانشگاه دوفین پاریس مرکز تحقیقاتی لدا (LEDa) وابسته به مرکز تحقیقات ملی فرانسه (CNRS) است. از او کتابهای متعددی به فارسی، انگلیسی و فرانسه، و نیز بیش از صدمقاله در مجالات معتبر علمی در حوزه اقتصاد سیاسی به چاپ رسیده است. او همچنین عضو هییت تحریریه چندین مجله علمی معتبرمنجمله مجله اقتصادی و سیاسی پابلیک چویس (Public Choice) د
بهزاد کریمی
در واکاوی تحولات سیاسی کشور، میان مدت اگر از منظر چالش جامعه و حکومت قابل بررسی است، کوتاه مدت اما با جنگ قدرت رقم می‌خورد. این دو طبعاً متاثر از همدیگرند و کشاکش‌ها در حکومت موثر بر چالش برشمرده، ولی برخورد مشخص با وضعیت حاضر، توجه به سمت و سوی فعل و انفعالات در حکومت را نیاز دارد. جوهره‌ی جنگ قدرت هم، نه که چیزی باشد جز منازعه بر سر نوع سیاست، پس پرسش این‌که: جمهوری اسلامی پسا جنگ در چه رویکرد کلان تعریف می‌پذیرد و ربط چند و چون بازآرایی‌ها در هسته‌ی قدرت با بازسازی نظم منطقه‌ای چیست؟
ویژه ایران گلوبال
موضوع این گفتگو زمانی انتخاب شد بود که تفاهم نامه ایران و امریکا امضا شده بود و قرار بود که پس از تشیع علی خامنه ای مذاکرات از سر گرفته شود . بنظر می رسد که رهبران فعلی ج.ا به دلیل شرکت نسبتا وسیع مردم در تشیع جنازه دیکتاتور ایران جوگیر شده و دست به حمله به 3 کشتی زده اند و ارتش امریکا در دوشب پیاپی و امروز با200 حمله پاسخ داندان شکنی به رهبران نادان و متوهم ج. ا داده اند .
رضا علوی
پرسش اصلی این است که خشونت با اسلام چه رابطه دارد؟ آیا خشونت پدیده ذاتی اسلام است یا عارضه تاریخی؟
واقعیت اما این است که نه مخالفت دولت‌های اسلامی با تروریسم و نه تبلیغ اسلامِ صلح‌جو توسط رهبران دینی، هیچ‌ کمکی به حل مسئله نمی‌کند. اکنون اسلام به طور گسترده درگیر خشونت است و بنام این دین و ارزش‌های آن خون ریخته می‌شود. اما این خشونت ناشی از چیست؟
به نظر می رسد خشونت‌های جاری، ناشی از وضعیت کنونی جهان اسلام است. این، البته بدان معنا نیست که اسلام در گذشته عاری از خشونت بوده است؛ اما .....
محمد زمانی
ترامپ همچنین هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به اقدامات خود ادامه دهد، آمریکا آماده انجام حملات نظامی بیشتری خواهد بود و اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست یابد. این سخنان نشان‌دهنده تغییر لحن واشنگتن از سیاست فشار و مذاکره به سمت افزایش بازدارندگی و اعمال فشار بیشتر است.
ناصر مستشار
سپاهیان می پندارند در جنگ پیروز شده اند و باید خاورمیانه و بخصوص خلیج فارس تا دریای عمان بدون و حضور امریکا در منطقه را در کنترل خود در آورند و از کشتی ها در تنگه هرمز عوارض دریافت نمایند که این اعلام جنگ علیه اقتصاد جهان است.
محمود معمار نژاد
در علوم سیاسی، یکی از ویژگی‌های شناخته‌شده حکومت‌های اقتدارگرا، توانایی آنها در تبدیل تهدیدهای خارجی به فرصتی برای تقویت انسجام داخلی است. حکومت‌ها در چنین شرایطی با برجسته کردن «دشمن خارجی» می‌کوشند
احمد مداح
اواخر شهریور ماه بود که طبق دستور خود را برای خدمت سربازی و تعیین تکلیف رسته خدمت به پادگانی در خیابان شاهپور که نامش را فراموش کردده ام معرفی کردم.دوسه هزار و شاید هم بیشتر فارغ التحصیلان دانشگاه های مختلف داخل و خارج جمع شده بودند.
محسن کردی
دکتر عباس سوری در این ویدیو با داروین صبوری جامعه شناس و مردم شناس گفتگویی بسیار دلنشین دارد. دلنشین از این لحاظ که نگاه این هردو به جامعه ایرانی یک نگاه کلی به جامعه بشری نیست بلکه تمامی ترم ها و آموخته های خود را با روانشاسی و جامعه شناسی ایرانی وفق میدهند. توجه بفرماید: وفق میدهند نه این که بکار ببرند.
بهرام فرخی
در آستانه برگزاری نشست سران کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در آنکارا، در این نوشتار به بررسی ژئوپلیتیکی روند تشدید تنش‌ها در روابط ترکیه و اسرائیل و پیامدهای آن بر موازنه‌های راهبردی خاورمیانه و جناح جنوب‌شرقی ناتو می‌پردازم.
فرامرز حیدریان
شاید کسی که کودکی‌اش با دغدغه نان آغاز میشود، دیرتر فرصت میکند به گلها نگاه کند. من فرزند روستایم. روستا، فقط مجموعه‌ای از چند خانه و چند کوچه نیست. روستا، شیوه دیگری از بودن است.
احمد مداح
چه پیروزی شگرفی! موفق شدید! شاهزاده رضا پهلوی ۶۰۰۰۰۰ فالوئر از دست داد! یک هفت هشت سالی دیگر هم به مبارزه اتان ادامه بدهند ممکن است ۶۰۰۰۰۰۰ فالوئر دیگر مهاجرت کنند!
سیروس ملکوتی
هنگامی که جماعت بیشماری را در حمایت از حکومت آنهم پس از چهل و هشت سال جنایات بیشمارش می‌نگریم این پرسش در ذهن متبادر می‌شود که چگونه حکومتی را که گمان می‌رود در واپسین دقایق ماندگاری خود سیر میکند قادر می یابیم تصویری چنین از محبوبیت خود به نمایش بگذارد ؟ یافتن پاسخ مبتنی بر حقیقت بدین پرسش نمی بایست با مشاهدات ظاهری انسانهای بیشمار و حامی حکومت ما را به وفاداری جمعی از حکومت قانع سازد، بلکه باید ما را متوجه ظرفیت بالای این نظام‌ برای بسیج سازمان‌یافته جامعه نماید ، این آن نگاهیست که میتوان پاسخ
گفتگوی روز
این پادکست به بهانه مقاله‌ای از امیر طاهری با عنوان «برای تماشاگران، خودِ بازی زیبا اهمیت دارد، نه مسائل سیاسی، دیپلماتیک و ایدئولوژیک» شکل گرفته است؛ اما هدف آن نقد شخصی نویسنده یا پاسخ به یک مقاله نیست. آنچه این مجموعه دنبال می‌کند، تجزیه و تحلیل پدیده‌ای اجتماعی و تاریخی است که بدون شناخت زمینه‌های آن، نمی‌توان درباره آن قضاوتی منصفانه داشت.
در دشت غم‌انگیز عمر ما، هزاران خاطره تلخ به صف ایستاده‌اند. وقتی دست رو شانه‌هر کدام از آن‌ها می‌گذارم، چنان تازه‌اند که انگار زمان وقوع آن، همین دیروز بود و زندگی ما در گرو این خاطره‌هاست. خوشا سعادت کسانی که عملکرد نیک و آموزنده‌ای از خود به‌جا گذاشته باشند. الحق که "خواهر فاطمه" همیشه عزیز ما در زمره آنان است و زندگی پربارش، حتی برای نسل‌های آینده هم درس‌های فراوان دارد. روحش شاد و یادش گرامی باد.
امرالله ابراهیمی
در دشت غم‌انگیز عمر ما، هزاران خاطره تلخ به صف ایستاده‌اند. وقتی دست رو شانه‌ هر کدام از آن‌ها می‌گذارم، چنان تازه‌اند که انگار زمان وقوع آن، همین دیروز بود و زندگی ما در گرو این خاطره‌هاست. خوشا سعادت کسانی که عملکرد نیک و آموزنده‌ای از خود به‌جا گذاشته باشند. الحق که "خواهر فاطمه" همیشه عزیز ما در زمره آنان است و زندگی پربارش، حتی برای نسل‌های آینده هم درس‌های فراوان دارد. روحش شاد و یادش گرامی باد.
کیانوش توکلی
یکی از بحث‌برانگیزترین پرسش‌های ماه‌های اخیر، حالا در یک گفت‌وگوی صریح و مستند بررسی می‌شود.
کیانوش توکلی
یکی از بحث‌برانگیزترین پرسش‌های ماه‌های اخیر، حالا در یک گفت‌وگوی صریح و مستند بررسی می‌شود.

در قسمت اول این مجموعه، کیانوش توکلی و هوشنگ اسدی به ریشه‌های جنگ، اهداف آمریکا و اسرائیل، سیاست‌های جمهوری اسلامی و ادعاهای مطرح‌شده درباره نقش اپوزیسیون می‌پردازند.
محمد زمانی
نمونه تاریخی آن، مراسم تشییع ژوزف استالین است. میلیون‌ها نفر در مراسم او حضور یافتند و ازدحام جمعیت به جان باختن بیش از یکصد نفر انجامید. با وجود این، آن نمایش عظیم نتوانست مانع فرسایش ساختاری حکومت شود و چند دهه بعد اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید. تاریخ نشان داده است که بقای حکومت‌ها نه با مراسم‌های پرجمعیت، بلکه با مشروعیت، کارآمدی، رضایت عمومی و توانایی پاسخ‌گویی به مطالبات جامعه تضمین می‌شود.
ایمان فروتن
میلیون‌ها ایرانی با این رژیم مخالفند و میلیون‌ها نفر دیگر نیز از آن ناامید و سرخورده شده‌اند. با این حال، تلاش‌های اپوزیسیون همچنان میان سازمان‌ها، فعالان، متخصصان، چهره‌های رسانه‌ای و گروه‌های مدنی پراکنده است.
شهلا شفیق
از آنسو، جمهوری اسلامی علم پیروزی برداشته و ادعا می کند با امضای تفاهم‌نامه‌ به امتيازات بسيار دست يافته است. کشورهای اروپایی به نوبه خود از امضای تفاهم نامه ابراز خرسندی می‌کنند. در این میان، تنها مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در وضعیت حقوق بشر در ایران به همراه تعدادی از کارشناسان این سازمان بيانيه ای منتشر کرده که در آن از ملت ايران سخن رفته است: «میلیون‌ها ایرانی به خیابان‌ها آمدند و خواهان تغییرات اساسی در کشور شدند.
رضا علوی
دولت ‌های سرکوبگر بعثی که در نیمهٔ دوم قرن بیستم در سوریه و به ویژه در عراق روی کار آمدند، تحت تاثیر امپراتوری اروپایی شکل گرفتند. پویایی غرب در زمینه ایده‌ها و فناوری به‌طور هم‌زمان مناطق سابق امپراتوری عثمانی را بالاجبار مدرن کرد که به نوبه خود پیامدهای منفی استعمار را هم شدت داد. بنابراین، مارکسیسم، نازیسم و ملی‌گرایی، یعنی ایده‌هایی که همگی در غرب مدرن ریشه دارند، بر متفکران عربی که در خاورمیانه و اروپا زندگی می‌کردند، تأثیر گذاشت و....