چهارشنبه 21 مرداد 1405 - Wednesday, 12 August 2026
● زنان
ویدئویی از یک مرد مسلمان ۳۱ ساله که سه زن را در خیابان پاریس با چاقو مورد حمله قرار میدهد، در حال حاضر در شبکههای اجتماعی در حال پخش است.
سه زن بیگناه. ظاهراً یکی از آنها باردار است!
سه زن بیگناه. ظاهراً یکی از آنها باردار است!
شهلا عبقری
قاچاق انسان؛ چهره پنهان خشونت علیه زنان و کودکان
بهمناسبت روز جهانی مقابله با قاچاق انسان-۳۰ ژوئیه
بهمناسبت روز جهانی مقابله با قاچاق انسان-۳۰ ژوئیه
هوشنگ اسدی سوادکوهی
️میراث فکری چپ و حساسیت نسبت به هویت ملی
بخشهای زیادی از فعالان مدنی زنان در خارج از کشور همچنان تحت تأثیر سنتهای فکری چپ چند دهه گذشته قرار دارند؛ سنتهایی که نسبت به مفاهیمی چون ملیگرایی، هویت تاریخی ایران، نمادهای ملی و یا نقش شخصیتها با بدبینی برخورد میکنند. از این رو، هنگامی که گفتمان ملی، نمادهایی چون شیر و خورشید و یا نقش شاهزاده رضا پهلوی برجسته میشود، این نیروها نه تنها احساس نزدیکی و همدلی نمیکنند ، بلکه بیشتر به سمت گفتمان نوع چپ تمابل نشان میدهند .
بخشهای زیادی از فعالان مدنی زنان در خارج از کشور همچنان تحت تأثیر سنتهای فکری چپ چند دهه گذشته قرار دارند؛ سنتهایی که نسبت به مفاهیمی چون ملیگرایی، هویت تاریخی ایران، نمادهای ملی و یا نقش شخصیتها با بدبینی برخورد میکنند. از این رو، هنگامی که گفتمان ملی، نمادهایی چون شیر و خورشید و یا نقش شاهزاده رضا پهلوی برجسته میشود، این نیروها نه تنها احساس نزدیکی و همدلی نمیکنند ، بلکه بیشتر به سمت گفتمان نوع چپ تمابل نشان میدهند .
شهلا عبقری
بر اساس همین آمارها قتل های ناموسی و زن کشی در ایران رو به افزایش است!
اما، چرا این چنین است؟ آیا با بالا رفتن آگاهی زنان و دختران در پی جنبش آنقلابی، نمی بایست آمار این قتل ها پایین بیاید؟
اما، چرا این چنین است؟ آیا با بالا رفتن آگاهی زنان و دختران در پی جنبش آنقلابی، نمی بایست آمار این قتل ها پایین بیاید؟
کاربری به نام «یه دختر پر از بغض» برای اولین بار در آن زمان توییت زد، «همونقدر که زن زندگی آزادی، همونقدر مرد میهن آبادی»! این توییت هم، عملا شعاری بود که در خیابانها شنیده شده بود. صدای مردم ایران، صدای جوانان مبارز در خیابانها بود. بعد توییت شد، بعد شروین حاجیپور هم از همین هشتکها ... ترانه مشهور «برای» را ساخت و برای اولین بار روز ۶ مهر همان سال آن را در اینستاگرام پخش کرد.
در چنین جهانی بدیهیست زمانی که انقلابی به نام زنان و با کشته شدن زنی به خاطر این قوانین مردسالارانه شکل میگیرد حتی زنانی که امروز در کشورهایی نزدیک تر به برابری جنسیتی زندگی میکنند و شناختی به تاریخچه مبارزات جنسیتی دارند با آن همراه و همدل شده و بازتاب صدای خواهرانشان فارغ از مرز ها باشند.
در این میان افزودن شعاری که تداعی کننده تداوم راه وضع کنندگان قوانین ضد زن و جاه طلبی آنان است قاعدتا از سمت کسانی که طالب برابری اند و به پا خواسته اند تا نظم دیرینه پدرسالار را در هم بشکنند با شکست روبرو ش
در این میان افزودن شعاری که تداعی کننده تداوم راه وضع کنندگان قوانین ضد زن و جاه طلبی آنان است قاعدتا از سمت کسانی که طالب برابری اند و به پا خواسته اند تا نظم دیرینه پدرسالار را در هم بشکنند با شکست روبرو ش
در جنبش سراسری، ۱۴۰۱شعار «مرد، میهن، آبادی» بخش مکمل، جداییناپذیر و همگام با «زن، زندگی، آزادی» بود. حذف یا نادیده گرفتن آن قطعاً روایت این جنبش را ناقص میکند. این دو شعار در حقیقت دو بال یک حرکت واحده. هستند. ویژگیها و پیوند این دو شعار شامل سه اصل اساسی است:
۱- همبستگی جنسیتی: ترکیب این دو تا شعار نشان میدهد که این جنبش صرفاً زنانه نیست، یک خواست محدود مدنی در چارچوب جمهوری اسلامی هم نیست، - مثلاً فرضا مبارزه علیه حجاب اجباری، یا مبارزه جهت برچیدن گشت ارشاد - بلکه مردان و زنان در کنار همدی
۱- همبستگی جنسیتی: ترکیب این دو تا شعار نشان میدهد که این جنبش صرفاً زنانه نیست، یک خواست محدود مدنی در چارچوب جمهوری اسلامی هم نیست، - مثلاً فرضا مبارزه علیه حجاب اجباری، یا مبارزه جهت برچیدن گشت ارشاد - بلکه مردان و زنان در کنار همدی
به دعوت و میزبانی «ایرانگلوبال»، در این برنامه درباره جنبش «زن، زندگی، آزادی»، ریشههای تاریخی آن، نقش زنان در تحولات اجتماعی ایران و نسبت میان آزادی، کرامت انسانی و مشارکت شهروندان گفتوگو کردیم.
به دعوت و میزبانی «ایرانگلوبال»، در این برنامه درباره جنبش «زن، زندگی، آزادی»، ریشههای تاریخی آن، نقش زنان در تحولات اجتماعی ایران و نسبت میان آزادی، کرامت انسانی و مشارکت شهروندان گفتوگو کردیم.
تقریباً اکثر حقوقی که زنان ایران طی سالها مبارزه به دست آورده بودند، بعد از انقلاب اسلامی ۵۷، یا از بین رفتند، یا با محدودیتهای جدی روبهرو شدند.
قانون حمایت خانواده لغو شد. حجاب، اجباری شد. بخش مهمی از استقلال حقوقی زنان محدود شد. و حتی رفتن زنان به ورزشگاهها هم ممنوع شد. اما واکنش زنان ایرانی از اون مقطع تاریخی، منظورم از اسفند ۱۳۵۷ تا به امروز، چی بود؟
قانون حمایت خانواده لغو شد. حجاب، اجباری شد. بخش مهمی از استقلال حقوقی زنان محدود شد. و حتی رفتن زنان به ورزشگاهها هم ممنوع شد. اما واکنش زنان ایرانی از اون مقطع تاریخی، منظورم از اسفند ۱۳۵۷ تا به امروز، چی بود؟
تاریخچه جنبش زنان تا جنبش زن زندگی آزادی - معرفی کوتاهی از شرکت کنندگان این گفتگو _ با انان آشنا شویم:
یش از آنکه حقوق زنان به قانون تبدیل شود، زنان روشنفکر، آموزگاران، نویسندگان، روزنامهنگاران و فعالان اجتماعی سالها برای این قوانین مبارزه کرده بودند.
به عبارت دیگر، این حقوق زنان از آسمان نازل نشد و هدیه کسی هم نبود؛ بلکه حاصل تلاش نسلهایی از زنان و مردان ایرانی بوده.
رضا شاه و محمدرضا شاه تنها سیاستمدارانی بودند که بهطور جدی و پویا، هم به خواستهای زنان پیشرو و مترقی توجه کردند و هم مطالبات آنان را قانونی کردند، و از همه مهمتر، قوه قضائیه و مجریه را موظف به حمایت از اجرای این قوانین مدنی کر
به عبارت دیگر، این حقوق زنان از آسمان نازل نشد و هدیه کسی هم نبود؛ بلکه حاصل تلاش نسلهایی از زنان و مردان ایرانی بوده.
رضا شاه و محمدرضا شاه تنها سیاستمدارانی بودند که بهطور جدی و پویا، هم به خواستهای زنان پیشرو و مترقی توجه کردند و هم مطالبات آنان را قانونی کردند، و از همه مهمتر، قوه قضائیه و مجریه را موظف به حمایت از اجرای این قوانین مدنی کر
ویژه ایران گلوبال
آیا جنبش زنان ایران فقط به حجاب و آزادی پوشش محدود میشود؟ آیا زنان ایران برای حقوقی تازه مبارزه میکنند، یا برای بازپسگیری حقوقی که دههها پیش به دست آورده بودند؟
آناهیتا دیپیر
در بخش دوم و پایانی مقاله «زنان دربار قاجار و بیداری ناخواسته زنان ایران»، تمرکز بر زنانی است که در دوره ناصری حضور پررنگتری در حیات اجتماعی و فرهنگی دربار داشتند. چهرههایی چون جیران، انیسالدوله و تاجالسلطنه، هر یک به گونهای مرزهای سنتی نقش زن را گسترش دادند و نشانههایی از شکلگیری آگاهی زنانه در ایران را آشکار ساختند.
آناهیتا دیپیر
تاریخ زنان ایران تنها از دل جنبشهای اجتماعی و مبارزات خیابانی شکل نگرفته است. گاه نخستین نشانههای قدرت و حضور زن در دل همان ساختارهای بسته و مردسالارانهای پدیدار شده که به ظاهر هیچ جایی برای زنان نداشتند. در دربار قاجار، زنانی با عنوان «مهدعلیا» و دیگر زنان بانفوذ، هرچند در چارچوب نظم سنتی قدرت عمل میکردند، اما ناخواسته تصویری تازه از حضور زن در عرصه سیاست و اجتماع پدید آوردند؛ تصویری که بعدها در بیداری زنان ایران بازتاب یافت.
ناهید حسینی
اخیراً تصوری شکل گرفته است که گویا شعار «زن، زندگی، آزادی» به فراموشی سپرده شده است و شاید در میان فعالین حقوق زنان نگرانی ایجاد کرده باشد. تلاش میکنم با توجه به دلایل علمی و پژوهشی این نگرانی را رفع کنم
آناهیتا دیپیر
روز جهانی زن تنها یک مناسبت تقویمی نیست.
برای زنان ایران، این روز یادآور دو قرن تلاش برای آزادی و حضور در جامعه است.
از زنان دربار قاجار تا نسل امروز، مسیر طولانیای طی شده است؛ مسیری پر از مبارزه، آگاهی و امید.
به مناسبت روز جهانی زن، آناهیتا دیپیر مجموعهای از مقالات درباره «تاریخچه جنبش زنان ایران» را آغاز میکند.
این مقاله نخستین گام در روایتی تاریخی است از مبارزهای که هنوز ادامه دارد.
برای زنان ایران، این روز یادآور دو قرن تلاش برای آزادی و حضور در جامعه است.
از زنان دربار قاجار تا نسل امروز، مسیر طولانیای طی شده است؛ مسیری پر از مبارزه، آگاهی و امید.
به مناسبت روز جهانی زن، آناهیتا دیپیر مجموعهای از مقالات درباره «تاریخچه جنبش زنان ایران» را آغاز میکند.
این مقاله نخستین گام در روایتی تاریخی است از مبارزهای که هنوز ادامه دارد.
آناهیتا دیپیر
در روایت خانم یادگاری، مفهوم «جنبش زنان» با مفاهیم امید، درمان، رشد و خلاقیت پیوند میخورد. او با اشاره به ضرورت ایجاد «کمپین نجات» یا «کمپین حق زندگی» بر این باور است که اساسیترین مطالبهٔ زنان امروز، بازگرداندن «حق طبیعی زیستن» و «کرامت انسانی» است. این تأکید، جهت گیری فرهنگی و اخلاقی ویژهای به گفتوگو میدهد که آنرا از سطح اعتراض سیاسی فراتر میبرد و در چارچوبی انسان گرایانه و آموزشی جای میدهد.
احمد مداح
هفدهم دیماه روز بازشدن قفل درِ کهنه اما فولادین قفسِ مردسالاری برهمه زنان ایران مبارک باد!
نه بکار بردن زور توسط امیر کبیر برای ابله کوبی ایرانیان را که ملایان حرام اعلام کرده بودند ناروا میدانم و نه فشار بلدیه رضاشاهی را برای جلو گیری ادار و قضای حاجت در جویهای آب تهران که به آب انبارهاختم می شد! ونه حجاب اجباری را!
نه بکار بردن زور توسط امیر کبیر برای ابله کوبی ایرانیان را که ملایان حرام اعلام کرده بودند ناروا میدانم و نه فشار بلدیه رضاشاهی را برای جلو گیری ادار و قضای حاجت در جویهای آب تهران که به آب انبارهاختم می شد! ونه حجاب اجباری را!
ابوالفضل محققی
یک باره دروبین تلفن را بطرف خیابان می چرخاند !"چه می بینی ؟ خیابان مملو از جمعیت است برخی به سرعت وبرخی آهسته ومردد در حرکت هستند . نگاه کن !آیا یک چهره بشاش در میانشان می بینی ؟این فلان فلان شده ها جهاد اکبرشان که خمینی می گفت همین جهاد برعلیه شادی مردم، ویران کردن به ذلت کشیدن این کشورو پاشیدن خاکستر غم ،اندوه ،ماتم وعزا بر سر این ملت بود وبس ."
گفتگوی روز
جنبش زنان از کجا آغاز میشود؟ از خیابان از اعتراض؟ یا از تجربههای خاموش و روزمرهای که سالها نادیده گرفته شدهاند؟
در گفتوگو با شیرین یادگاری، به جای صدور حکم یا ارائهٔ نظریه، تلاش کردم به نقطهای بازگردیم که اغلب فراموش میشود: زندگی واقعی زنان. روایت یادگاری از کودکی، انقلاب، تبعیض و مهاجرت، بستری میسازد برای فهم نگاه او به جنبش زنان؛ نگاهی که میان امید و خشم، آگاهی و مسئولیت شکل گرفته
اگر میخواهیم معنای جنبش زنان را بفهمیم، شاید باید از همین جا شروع کنیم: شنیدن تجربهها، پیش از تحلیلها
در گفتوگو با شیرین یادگاری، به جای صدور حکم یا ارائهٔ نظریه، تلاش کردم به نقطهای بازگردیم که اغلب فراموش میشود: زندگی واقعی زنان. روایت یادگاری از کودکی، انقلاب، تبعیض و مهاجرت، بستری میسازد برای فهم نگاه او به جنبش زنان؛ نگاهی که میان امید و خشم، آگاهی و مسئولیت شکل گرفته
اگر میخواهیم معنای جنبش زنان را بفهمیم، شاید باید از همین جا شروع کنیم: شنیدن تجربهها، پیش از تحلیلها
ابوالفضل محققی
هرگز تاریخ ایران چنین حمایت وسیع مردمی وجهانی را بیاد نمی آورد. جنبشی که ترانه ساخته شده توسط هنرمندی جوان برای خواسته هایشان! بیکی از تاثیر گذار ترین ترانه های جهان بدل گردیده.ده ها هنرمند سرشناس جهان تکرارش کردند. میلیون ها جوان در سرتا سرگیتی با آن هم نواگشتد .ترانه ای که اکنون بسرود انقلابی یک جنبش بدل گردیده است.
گلناز غبرایی
اول از همه بايد بگويم كه هميشه ترانه عليدوستي را بسيار دوست داشته و دارم. از من ترانه پانزده سال دارم تا چهارشنبه سوري ، شهر زيبا و برادران ليلا. به نظرم مردم به سينما علاقه دارند و نياز به ديدن فيلم و سريال خوب هميشه وجود داشته. توجه و علاقه ي مردم هم از همين نياز واقعي نشأت مي گيره. همين حالا هم مي بينيم كه مردم در سطح وسيع سريال و فيلم هاي خوب ايراني را اگر باشد،مي بينند و در موردش حرف مي زنند
ملاله یوسفزی، جوانترین برنده جایزه صلح نوبل، با محکومکردن بازداشت مجدد نرگس محمدی، خواستار آزادی فوری او شد.
او شامگاه سهشنبه ۲۵ آذر در شبکه ایکس نوشت: «نرگس محمدی جسارت آن را دارد که خواستار آزادی زنان ایرانی شود و به همین دلیل بار دیگر توسط مقامهای ایران بازداشت شده است. من با او اعلام همبستگی میکنم و خواستار آزادی فوریاش هستم.»
نرگس محمدی خود برنده جایزه صلح نوبل است؛ زنی که جرمش ایستادگی مدنی، دفاع از کرامت انسانی و مطالبه حقوق زنان است. بازداشت دوباره او، نه اجرای قانون، که انتقام سی
او شامگاه سهشنبه ۲۵ آذر در شبکه ایکس نوشت: «نرگس محمدی جسارت آن را دارد که خواستار آزادی زنان ایرانی شود و به همین دلیل بار دیگر توسط مقامهای ایران بازداشت شده است. من با او اعلام همبستگی میکنم و خواستار آزادی فوریاش هستم.»
نرگس محمدی خود برنده جایزه صلح نوبل است؛ زنی که جرمش ایستادگی مدنی، دفاع از کرامت انسانی و مطالبه حقوق زنان است. بازداشت دوباره او، نه اجرای قانون، که انتقام سی
تداوم بازداشت و پروندهسازی علیه سپیده قلیان پس از مراسم یادبود جاویدنام خسرو علیکردی
مهدی قلیان، برادر سپیده قلیان، از تداوم بازداشت و پروندهسازی علیه این فعال مدنی خبر داد. به گفته او، چهار روز پس از بازداشت سپیده قلیان در جریان مراسم یادبود جاویدنام خسرو علیکردی در مشهد، برای او قرار بازداشت با اتهامهای «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» صادر شده است.
مهدی قلیان، برادر سپیده قلیان، از تداوم بازداشت و پروندهسازی علیه این فعال مدنی خبر داد. به گفته او، چهار روز پس از بازداشت سپیده قلیان در جریان مراسم یادبود جاویدنام خسرو علیکردی در مشهد، برای او قرار بازداشت با اتهامهای «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» صادر شده است.
شهلا عبقری
در آستانه روز جهانی حقوق بشر (ده دسامبر )هستیم و این روز را گرامی میداریم زیرا در این روز یکی از مهمترین اسناد سازمان ملل در سال ۱۹۴۸ متولد شد. این سند تأکید بر این حقیقت دارد که همهٔ انسانها با حقوق، کرامت و ارزش برابر به دنیا میآیند.
در این روز در سراسر جهان تلاش میشود که گفتگو دربارهٔ کرامت انسانی، برابری، آزادی، عدالت و صلح تقویت شده و توجه جهانی به مسائلی مانند تبعیض، نابرابری، خشونت جنسیتی، شکنجه، فقر و محدودیت آزادیها جلب شود.
در این روز در سراسر جهان تلاش میشود که گفتگو دربارهٔ کرامت انسانی، برابری، آزادی، عدالت و صلح تقویت شده و توجه جهانی به مسائلی مانند تبعیض، نابرابری، خشونت جنسیتی، شکنجه، فقر و محدودیت آزادیها جلب شود.
گفتگوی روز
این پادکست نگاهی انتقادی به تاریخ حقوق زنان در ایران دارد: از نقش جریانهای سیاسی و «روشنفکران» در عقبنشینی اسفند ۵۷ تا تحلیل جنبش زنان، روشنفکری، فمینیسم و فمینیسم اسلامی. برنامه نشان میدهد که حضور زنان همیشه به معنای رهایی نیست و دفاع از حقوق زنان تنها با آگاهی، استقلال و نقد ساختارهای مردسالار ممکن میشود.
ناهید حسینی
حال پرسش این است: در برابر زنکشی چه باید کرد؟ به نظر میرسد که دیگر برگزاری جلسه، انتشار بیانیه یا دادن شعار، بهتنهایی کافی نیست، و انتقاد به قانون اسلامی هم در حال حاضر فایده ندارد چون ساختار دیگر قابل اصلاح نیست. من سه راهکار اساسی را برای شرایط امروز پیشنهاد میکنم:
این بیانیه، مانیفست شبکه وایز به قلم هما عارف است. ما آن را با صدای چند زن روایت کردیم اما پژواکش صدای میلیونها زن ایرانی است.
صدایی برای آزادی، برابری و زندگی.
صدایی که هرگز خاموش نخواهد شد.
صدایی برای آزادی، برابری و زندگی.
صدایی که هرگز خاموش نخواهد شد.
نبرد زنان با مدافعان حجاب اجباری که صاحب تریبونهای حکومتی و قدرتاند از یک سو و نیروهای امنیتی در خیابانها، کافهها و اماکن عمومی از سوی دیگر، از موی سر به اعضای بدن رسیده و مردان جمهوری اسلامی مدتی است به آنچه «نافنمایی» زنان میخوانند، حمله میکنند.
گفتگوی روز
این پادکست روایتی تازه است از تاریخ جنبش زنان ایران. از خطاهای سال ۵۷ و اطاعت بیچونوچرای برخی روشنفکران از خمینی، تا نیم قرن ستم و محدودیت بر زنان. در این برنامه از مفهوم حقوق گفتیم، از وبر، دورکیم و مارکس، و از مبارزات زنانی که برای حق رأی، آزادی، امنیت و برابری جنگیدند.
پادکست حقوق زنان چیست؟ تلاشی است برای بازخوانی گذشته و روشنکردن راه آینده!
پادکست حقوق زنان چیست؟ تلاشی است برای بازخوانی گذشته و روشنکردن راه آینده!
ناهید حسینی
در سرپل ذهاب معلم بودم. در میان شاگردانم، دختری بود به نام گلناز؛ شانزدهساله، با چشمانی نافذ، درسخوان و مودب.
ناهید حسینی
گزارشهایی از طرحی پنهانی در مجلس شورای اسلامی منتشر شده است که بر اساس آن، مردان خارجی، عمدتاً از میان شیعیان عراق و افغانستان، میتوانند از طریق «صیغه» با زنان ایرانی، تابعیت ایران را به دست آورند.
ابوالفضل محققی
شما بگوئید؟ این "زن" یا این زنانی که نامشان نشسته بر پیشانی شعار "زن،زندگی ، آزادی " از کجا آمده اند ؟