راز و رمز های بیت مجتبی

تبار شناسی "بیت مجتهدین و مراجع "
در تاریخ شیعه ، در دورانی که تعامل و همزیستی در بین شریعت مداران و سلاطین نبود ، " بیت " مامن و پناهگاهی شرعی در برابر دربار بود . اما به مفهوم کلی تر ؛ " بیت " مجتهدین و مراجع ، محل دریافت وجوهات شرعی و تقسیم شهریه طلاب علوم دینی بود . اگر پادشا هان ظل اله و فره ایزدی بود ند و دردربا ر پر شکوه و جلال خود بار عام می دادند و کشور داری می کردند، مجتهدین و مراجع ، بدون تاج و تخت ، با ابزارهای مدنی ، [همچون قضاوت , دفتر داری و دریافت وجوهات شرعی] از ستاد فرماندهی خود به نام "بیت " ، به دنبال مقلدین بیشتر بودند . تا بدین گونه اعتبار فقاهتی خود را گسرده تر بنمایند . " بیت " پر رفت و آمد تر ، دال بر مشرویعت و مقبولیت بیشتر "علما " بود .
چند نمونه از تاریخ شعیه بیاوریم که بدانیم "بیت مجتهدین و مراجع " با سلطان و مراکز قدرت سیاسی چه رابطه ای داشته اند و در رونق تشیع چه می کرده اند و در کسب مشروعیت از خلایق و کسترش مریدانشان چه اقداماتی می کرده اند :
١- در دوره صفویان : " بیت باقر مجلسی " , همدم سلطان بود . در اشاعه تشیع و ظل اله بودن سلطان نقش اساسی دا شت . یکی از ارکان اساسی تیبیت قدرت و مشروعیت دربار بود
٢- در دوران پهلوی اول : در سال ۱۳۰۰ دو واقعه مهم به وقوع می پیوندد؛
نخست اینکه حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی از اراک به قم مهاجرت می کند. دوم اینکه سردار سپه پایگاه خود را در مسایل و امورات مختلف مملکتی مستحکم می سازد. هر دو در کار خود قدرتمند و تاریخ ساز بودند ؛
اولی در “امور دینی” تغییرات اساسی به وجود آورد و دیگری در “کشورداری”. با ورود شیخ عبدالکریم حائری به قم،" بیت آقا " مرکز قدرت شریعت می شود . " بیت " به مدرسه علمیه فیضیه رونق می دهد و شهر فراموش شده و عقب مانده قم تبدیل به یک مرکز بزرگ تعلیم مجتهد و آخوند و محل تجمع مراجع تقلید درجه یک می شود. از آن تاریخ به بعد، علمای مذهبی و مراجع تقلید شیعه که ساکن عتبات عالیات (!؟) بودند آنتن های خود را به طرف قم هدایت می کنند و از برکت سر " بیت شیخ عبدالکریم"، حضرت معصومه و بارگاه اش به رونق می رسد و قم از یک شهر مهجور و فراموش شده به دومین شهر سیاسی ایران تبدیل می شود.
شیخ عبدالکریم حائری مجتهدی بانفوذ بود که تحصیلات خود را در نجف به اتمام رسانده بود و “اجازه اجتهاد” گرفته بود. از سال ۱۳۰۰ تا سال ۱۳۱۵ شیخ عبدالکریم مجتهد درجه اول بود.
سه دوره در مناسبات رضا شاه و " بیت شیخ عبدالکریم" می توان جست :
٢-١- دوره ی دلبری رضاخان از شیعه گری و " بیت شیخ عبدالکریم": از سال ۱۳۰۰ آغاز می شود و در سال ۱۳۰۷ به افول می نشیند. این دوره را باید دوره “همکاری علما و حکومت” نام نهاد.
٢-٢- دوران مناسبات سرد بین رضاشاه و " بیت شیخ عبدالکریم" (از سال ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۲)
٢-٣- دوران مشاجرات نیمه قهرآمیز بین رضاشاه با" بیت شیخ عبدالکریم" و علمای قم(۱۳۱۳ تا ۱۳۲۰)
٣- در دوران پهلوی دوم :
٣- "بیت آیت الله بر وجردی " همیشه از سیاست پر هیز می کرد و با شاه به مغازله می پرداخت .
بیت خمینی
با تکانه ی ٥٧ , واژه " بیت " بر سر زبان عام و خاص افتاد و از حوزه مذهبیون بیرون آمده و در فرهنک سیاسی ایران جایگاه ویژه ای جست . ساختار " بیت خمینی " بسیار ساده و متشکل از حدود ۵۰۰ نفر بود. وی اساسا در امور روزمره دخالت چندانی نکرده و فقط در موارد اختلاف بین سیاستمدا ران و یا رویداد‌های حساس مانند ایران گیت، انتخابات مجلس سوم، قبول قطعنامه ۵۹۸ ،... اعلام موضع می‌‌کرد . اعضای بیت آیت الله خمینی مانند بیت سایر مراجع، بیشتر از سابقه حوزوی برخوردار بوده و نفوذ سیاسی چندانی بر وی نداشتند. " بیت خمینی " ستاد قدرت نبود , بلکه قدرت در کاریزمای خمینی نهفته بود و با یک اشارت انگشت ، زیر و بن را جا بجا می کرد .
راز و رمز های تبدیل بیت رهبر دوم به ستاد قدرت
نبود کاریزمای خامنه ای , فقدان کفایت مرجع و مجتهد بودنش , حضور رقبای کار کشته تر از وی در زمینه شریعت و سیاست هم و ادله دیگر و افزون خواهی او در دسترسی به کل قدرت از خامنه ای , اورا به سمت و سوی یک نوع از توهم گرایی ولایت و جباریت مقدس و گسترش تخیلی تشیع هدایت نمود . پس , هر آینه ضرورت معماری یک ستاد فرمان روایی قدرت به عنوان ولی امر مسلمین جهان را لازم دانست . "بیت " این نقش بارز را به عنوان کآنون و ستاد قدرت ایفا کرد . هر چند که از نخستین روز ولایت رهبر نوپا پیشبرد این امر پروژه اصلی بود , اما بر پایه ضرورت ها و اولویت ها مسیر صعودی خود را نا هموار و پر نشیب و فراز طی کرد . نهاد های بیت, دهلیز واربا ساختار تو در تو و پیچیده,   بر پایه نیازهای کلان شکل گرفت و به مرور زمان نقش فرمان دهی را بر نهاد دولت ایفا کرد و بدین گونه نهاد دولت و مجلس را به حاشیه رانده یا زیر سلطه خود نهاده و با تسلط بر اهرم های قدرت , بازیگر اصلی بازی بزرگان د ر جمهوری اسلامی شد .