(خلاصه)
– یکی از شعارهای معروف انقلاب پنجاهوهفت «آزادی، استقلال، جمهوری اسلامی» بود. در آن زمان روحالله خمینی، محمدرضا شاه پهلوی را متهم به وابستگی به آمریکا میکرد.
مواضع ضدآمریکایی روحالله خمینی، بهویژه به سخنرانی او در ۴ آبان ۱۳۴۳ و در ارتباط با تصویب لایحه کاپیتولاسیون بازمیگردد. جمله معروف خمینی: «تمام گرفتاری ما از این آمریکاست»، از همین سخنرانی گرفته شده است؛ عبارتی که در سالهای اول انقلاب بر در و دیوار نوشته میشد و هنوز رد آن کاملاً پاک نشده است.
خامنهای نیز در بسیاری از سخنرانیهای خود، با اشاره به این گفته های خمینی، بر مواضع ضدآمریکایی خود پافشاری میکرد. دو نمونه زیر هنوز در خاطرهها زنده است: «امام مذاکره با آمریکا را ممنوع کرد و من هم ممنوع میکنم... جنگ نخواهد شد و مذاکره نخواهیم کرد.» و «مذاکره با دولت ترامپ عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست و مشکلی را حل نمیکند.»
اگر قرار باشد رهبران فعلی جمهوری اسلامی پس از تفاهمنامه با آمریکا و پس از دیدار نمایندگان هر دو دولت در سوئیس در ۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، با همان شاخص و معیاری که خمینی و خامنه ای ارائه می دادند، سنجش شوند، به گفته خمینی مصداق دقیق افرادی که «استقلال را فروخته و خائن هستند» شمرده خواهند شد.
مفهوم استقلال
مرکز مطالعات بینالمللی و استراتژیک (CIRIS) استقلال در روابط بینالملل را اینگونه فرمولبندی میکند:
«استقلال در روابط بینالملل به خودمختاری سیاسی، اقتصادی و نظامی یک دولت در برابر نفوذ یا کنترل خارجی اشاره دارد. این مفهوم میتواند ابعاد گوناگونی را در بر بگیرد؛ مانند توانایی یک دولت در اتخاذ تصمیمات سیاست خارجی خود، کنترل منابع طبیعی خویش، و حفظ و نگهداری ارتش مستقل خود. استقلال به طور گسترده به عنوان یکی از مؤلفههای کلیدی حاکمیت دولت و شرطی لازم برای مشارکت مؤثر کشور در نظام بینالملل در نظر گرفته میشود.»
شاید برخی «محدودیت ناشی از تحریم» را معادل «وابستگی» ندانند. اما زمانی که پیامد سیاستگذاریهای راهبردی نادرست ـ ناشی از ایدئولوژیزدگی، خودبزرگبینی و توهم قدرت ـ در طول دههها، هرگونه سیاستگذاری کلان را عملاً مشروط یا وابسته به اراده یک قدرت خارجی، در اینجا ایالات متحده آمریکا، میکند، آنچه در عمل رخ میدهد نوعی وابستگی ساختاری است.
وابستگی روزافزون به آمریکا
با در نظر گرفتن شاخصهای فوق و با نگاهی به کارنامه جمهوری اسلامی، میتوان بهخوبی دریافت که جمهوری اسلامی نهتنها استقلال ندارد، بلکه عمیقاً به کشورهای خارجی، بهویژه چین و روسیه، متکی (وابسته) است. تفاهمنامه جمهوری اسلامی با ایالات متحده آمریکا و دیدار هیئت نمایندگی این نظام با معاون رئیسجمهور آمریکا در سوئیس نیز نشان میدهد که این رژیم حتی به آمریکا نیز وابسته است. این آمریکا است که تعیین میکند داراییهای بلوکهشده جمهوری اسلامی ـ که در اساس متعلق به مردم ایران است ـ میتواند آزاد شود یا نه، چه مقدار و به چه شکل. حتی این آمریکا است که تعیین میکند این پولها چگونه خرج شوند و با آن چه چیز و از کجا خریداری شود.
جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه ۳۱ خرداد / ۲۱ ژوئن، در پایان مذاکرات با هیئت جمهوری اسلامی در سوئیس، در دقایق پایانی کنفرانس مطبوعاتی خود از جمله گفت:
«... اگر، یک دارایی مسدودشده ایران که آزاد شده باشد، اولاً ما بتوانیم تأییدش کنیم، قطریها هم بتوانند این روند را تأیید بکنند و بعد این پول برود برای خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی به نفع مردم ایران. بهصورت بنیادین، کاری که جَرِد و قطریها و تمام تیم ما در اینجا انجام داد این است که یک توافق اساسی ترامپ باشد؛ اینکه اگر داراییهای ایران آزاد شد، بتواند کشاورزان آمریکایی را ثروتمندتر کند و مردم ایران را سیر کند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نیز در جریان نشست مطبوعاتی در کاخ سفید، با اشاره به آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران، گفت: «... این مبالغ باید برای خرید اقلام غذایی هزینه شود و آنها اکنون این محصولات، از جمله ذرت و سویا، را بهطور انحصاری از ما خریداری میکنند که امیدوارم حجم مالی این مبادلات بسیار بالا باشد.»
جمهوری اسلامی که ۴۷ سال است صبح تا شب شعار «مرگ بر آمریکا» سر میدهد، پاسخ خود را از آمریکا گرفت و حالا در جنگ بقا برای زنده ماندن، در تصمیمگیریهای کلان خود به نحو بسیار آشکاری به اجازه آمریکا وابسته است. همین واقعیت نشان میدهد فراتر از شعار، لفاظی و رجزخوانی، «استقلال» در واقعیت چه معنایی دارد.
همزمانی بهگورسپاری شعار استقلال و جسد علی خامنهای
رژیم اسلامی حاکم بر ایران قصد دارد روز پانزدهم تیر ۱۴۰۵ مراسم خاکسپاری خامنهای را ـ که بیش از چهار ماه از کشته شدنش میگذرد ـ آغاز و پس از چند روز جسد او را دفن کند. شاید طنزی تاریخی و عبرتآموز باشد که همزمان با خاکسپاری خامنهای، میراث او و خمینی، یعنی شعار پرطمطراق «استقلال» که ریشه در آمریکاستیزی متوهمانه آنها داشت نیز به گور سپرده می شود.
مشروح مقاله در وبسایت حنیف حیدرنژاد
http://www.hanifhidarnejad.com/Hidarnejad/index.php?option=com_content&…
بازنشر در خبرنامه گویا
https://news.gooya.com/2026/06/post-110783.php
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمیکند.
توجه داشته باشید کامنتهایی که مربوط به موضوع مطلب نباشند، منتشر نخواهند شد!