ترامپ: با ایرانی که تغییر رژیم را پشت سر گذاشته، همکاری می‌کنیم

دروود!
تحشیه ای تامّلاتی.

همانگونه که پیشتر نیز بارها گفته‌ام. حرفهای «ترامپ» و همپیمانان او را نباید صرفاً به ‌منزله واژه‌هایی پراکنده یا هیاهویی زودگذر تلقی کرد. سخنان او و همپیمانانش، اغلب برآمده از برآوردها، محاسبات و تاکتیکهایی‌ هستند که در لایه‌های عمیقترِ استراتژی قدرت در مقیاس جهانی شکل میگیرند. در جهانی که قدرت، نه با شعار بلکه با سنجش و موازنه تعریف میشود، هر کلمه میتواند نشانی از طرحی ناپیدا باشد و هر سکوت، حامل معنایی که هنوز مجال ظهور نیافته است. با این همه، حقیقت این است که هنوز هیچ چیز در افق آتش بس به قطعیت نرسیده است. مفاد هر قرارداد، هر پیمان و هر وعده، تا زمانی که از ساحت گفتار به میدان اجرا نرسد، همچنان در قلمرو امکان و تردید باقی میماند. امروز سخن از مذاکره است و بازارهای نفت و گاز، که همواره حساسترین دماسنجهای مناسبات قدرت بوده‌اند، فعلا نشانه‌ هایی از رضایت نسبی بروز داده‌اند؛ امّا تاریخ بارها آموخته است که رضایت بازار، الزاماً نشانه آرامش واقعی نیست، بلکه گاه تنها سایه‌ای است از انتظاری که هنوز تحقق نیافته است.
ابهام، همچنان بر بسیاری از ساحتها سایه افکنده است. معلوم نیست ساختارها و پسمانده های قدرت الهی گیوتینداران، چگونه بازچیده خواهند شد. چه کسانی در کدام پُست و موضع خواهند نشست و چه ذهنیّتهایی، تصمیمهای کلیدی امروز و فردا را رقم خواهند زد حتّا در ساده‌ترین جلوه‌های زیست روزمره از گشوده یا بسته بودن مسیرهای ارتباطی و اطلاعاتی – مثل اینترنت - گرفته تا نحوه تعامل نیروهای رسمی و غیررسمی با جامعه. همه چیز در تعلیقی نگران‌کننده قرار دارد. این تعلیق، حالتی میان بودن و نشدن، میان وعده و واقعیت است.
در چنین فضایی، هیاهوی بلندگوهای مساجد شبکه های اجتماعی در ایران و دیگر اقصاء نقاط جهان نباید معیار حقیقت تلقی شوند. تاریخ اندیشه ژرفمایه و تیزبین به ما هشدار میدهد که بلندترین صداها، لزوماً ژرفترین حقیقتها را بیان نمیکنند. آنچه که اهمیت دارد، نه فریادها، بلکه نشانه‌هایی است که در سکوت رخدادها شکل میگیرد. بنابر این، شتابزدگی در داوری، همانقدر خطرناک است که بی‌ اعتنایی به نشانه‌ها. در فاصله‌های زمانی کوتاه، مانند دوره‌های آتش ‌بس یا تعلیق تنش، آنچه که بیش از هر چیز اهمیت مییابد، نه هیجان و نه نومیدی، بلکه «هوشیاری» است؛ یعنی هوشیاری به ‌مثابه فضیلتی عقلانی و اخلاقی. مردمان ایران، چه در درون مرزها و چه در بیرون از آن، اگر بخواهند آینده‌ای متفاوت را تصور کنند، ناگزیرند نیروی اندیشه و همبستگی خویش را به‌گونه‌ای سنجیده، منظم و آگاهانه سامان دهند؛ نه از سر خشم لحظه‌ای، بلکه از سر درک عمیق از پیامدهای هر کنش و هر سکوت؛ زیرا تجربه‌های تلخ تاریخ نشان داده است که هر گاه جامعه‌ای در برابر ساختارهای ناکارآمد یا خطرناک، دچار فراموشی یا سستی شود، بهای آن را در تکرار رنجها و فجایع خواهد پرداخت. تاریخ، نه صرفاً دفتر وقایع گذشته، بلکه آینه‌ای است که آینده را هشدار میدهد و آنانی که این آینه را نادیده میگیرند، محکومند همان خطاها را دوباره زندگی کنند. در نهایت، شاید کلیدیترین حقیقت این باشد که آینده، نه در وعده‌های قدرتهای بزرگ و نه در هیاهوی شبکه های اجتماعی، بلکه در سطح آگاهی و مسئولیت‌ پذیری مردمان شکل میگیرد. آنچه که سرنوشت را رقم میزند، بیش از هر چیز، کیفیت فهم ما ایرانیان از زمانه و میزان آمادگی ماست برای دیدن واقعیت، آنگونه که هست، نه آنگونه که آرزو داریم باشد.
من همچنان تاکید میکنم تا زمانی که هیچ چیزی بفهمی نفهمی معلوم نیست، نمیتوان به بوقها و بلندگوهای مساجد شبکه های اجتماعی در سراسر دنیا، اهمیّتی داد یا آنها را به جدّ گرفت. فقط باید منتظر شد و دید که در این فاصله دو هفته آتش بس، چه نتایجی حاصل میشود و چه تغییراتی در ایران رخ میدهند و چگونه بعدش تصمیم گرفته خواهد شد. در این فاصله باید مردمان درونمرزی و برونمرزی، هوشیار بمانند و نیروهای خود را برای سرنگونی و خلع و عزل پسمانده های الهی، منسجم و استوار و منظّم کنند. کوتاه آمدن در برابر گیوتینداران الهی و عزل و خلع نکردن آنها به معنای تکرار فجایع قتل عام دیماه خواهد بود. الان هر ایرانی باید به تن خویش تصمیم بگیرد که در کدام سوی معادله بایستد. در کنار پسمانده های گیوتینداران الهی یا در کنار مردمان ایران و آزادی ایران و آینده ای سرشار از زیباییها. من هیچ آلترناتیوی را سوای «شاهزاده رضا پهلوی و تداوم شاهنشاهی ایران»، برای عبور از این بن بست فاجعه بار نمیبینم و نمیشناسم و یقین دارم که هرگز نیز به وجود نخواهد آمد.
شاد زیید و دیر زیید!
فرامرز حیدریان