شکل‌گیری یک روایت خطرناک در تاریخ ایران؛ اتهام ترامپ و سکوت احزاب کُرد

دروووود!
تحشیه ای بدون شرح.

انسان وقتی در دل یک سرزمین زندگی میکند، نه از پشت نقشه‌ها و گزارشها، بلکه از میان چهره‌ها، نگاهها و رنجهای واقعی، حقیقت را لمس میکند. من، که نزدیک به یک ‌سال و نیم در کردستان زیسته‌ام و از نزدیک شاهد بسیاری از صحنه‌های پر تنش و درگیریها بوده‌ام، به تجربه ‌ای رسیده‌ام که با هیچ روایت کلیشه‌ای و تبلیغاتی سازگار نیست. میان «مردم کردستان» و «احزاب و سازمانهای مسلّحی که به نام آنان سخن میگویند»، فاصله‌ای وجود دارد که نه با خط‌کش جغرافیا، بلکه با مقیاس حقیقت و انسانیت سنجیده میشود؛ یعنی فاصله‌ای از زمین تا آسمان، و از منظومه‌ای تا بی‌ نهایت منظومه‌ های ناشناخته. مردم کردستان، آنگونه که من دیده‌ام، مردمانی مهربان، نجیب و سرشار از حسّ باهمزیستی‌ هستند. مردمانی که رنج را همچون مردمان سیستان و بلوچستان، بیش از هر کس و هر قومی دیگر چشیده‌اند و در عین حال، دل از مهر به دیگران خالی نکرده‌اند. اما در کنار این چهره انسانی، ساختارهایی نیز شکل گرفته‌اند که گاه به نام دفاع از مردم، به ابزاری برای تداوم بحران و بازتولید رنج تبدیل شده‌اند. بسیاری از این گروهها، به جای آنکه نماینده آرمانهای فراگیر ملّی و انسانی باشند، درگیر رقابتهای درونگروهی، طایفه‌ای، عشیره ای، قوم و خویشی و قدرت‌طلبانه شده‌اند و چه بسیار که سلاح را نه به‌ عنوان آخرین چاره، بلکه به‌عنوان نخستین زبان گفتگو برگزیده‌اند.
فاجعه آنجا رخ میدهد که «نام مردم» به پوششی برای توجیه سلاح بدل شود. آنهم وقتی رنج انسانها به سرمایه‌ای برای توجیه ‌بخشی به قدرت تبدیل گردد. در چنین وضعیتی، آنچه که بیش از همه آسیب میبیند، نه فقط امنیت، بلکه اعتماد و آینده یک ملت است. مخصوصا برای مردمی که میخواهند زندگی کنند، بسازند، دوست بدارند و در کنار دیگر اقوام، در چارچوب یک سرزمین مشترک، به صلح و شکوفایی برسند. اگر ادعاهایی در باره حمایت یا تجهیز این گروهها از سوی قدرتهای خارجی مطرح می‌شود، خواه از زبان «ترامپ» یا هر سیاستمدار دیگری باشد، آنگاه معیار صداقت، واکنش شفاف و مسئولانه است. حقیقت، اگر حقیقت باشد، از روشنی نمیگریزد. اگر اتهامی بی‌اساس است، باید با صراحت و از مجاری معتبر رد شود؛ نه با هیاهو، نه با شعار، بلکه با سند و مسئولیت ‌پذیری؛ زیرا در جهان سیاست، سکوتهای مبهم و تکذیبهای نیم‌ بند، اغلب بیش از خود اتهام، تردید می‌آفرینند. اما در لایه‌ای عمیق‌تر، مسئله تنها به این یا آن ادعا محدود نمیشود. مسئله اصلی، نسبت «قدرت» با «مسئولیت» است. هر گروهی که به نام مردم سخن میگوید، باید پیش از هر چیز، پاسخگوی رنج همان مردم باشد. هیچ سلاحی، اگر به جای حفاظت از جان انسانها، به چرخه‌ای از خشونت و بی ‌ثباتی دامن بزند، نمیتواند ادعای نمایندگی اخلاقی داشته باشد.
آینده کردستان و هر سرزمین دیگری، نه در انبارهای سلاح، بلکه در دلهای آگاه و در اراده‌ای برای باهمزیستی و خرد جمعی شکل میگیرد. مردمی که در عمق وجود خود، پیوندهای انسانی و ملی را پاس میدارند، هرگز خواهان استمرار نزاع نیستند. آنان، بیش از هر کس، تشنه آرامش و دادگزاری هستند. من میپرسم که آیا آنانی که به نام مردم سخن میگویند، حاضرند روزی در برابر خودِ مردم بایستند و بی ‌هیچ شعار و سلاحی پاسخ دهند که کدام رنج را کاستند و کدام رنج را افزودند؟ و آیا حقیقت، اگر روزی بی‌پ رده در برابر همگان بایستد، آنان را تبرئه خواهد کرد یا محکوم؟. با توجّه به اینکه احزاب مسلّح کردی، لابی بسیار پر نفوذی در آمریکا دارند، اقدام برای تبرئه خودشان، خیلی کار آسانی است. امّا اگر همینطور تکذیب کنند، بدون تایید ترامپ؛ نه دیگران؛ - یعنی اینکه دقیقا خود ترامپ باید تکذیب را تایید کند -، آنگاه میتوان نتیجه گرفت که احزاب کردی، واقعا شیّادند و هرگز نباید به آنها اعتماد کرد و مردم کردستان را باید از دام این شیّادان به موقعش آزاد کرد هر چه زودتر. همین.
شاد زیید و دیر زیید!
فرامرز حیدریان