سخنی که گفته نشد

دروود بر آقای احمدی گرامی،
تحشیه ای و توضیحی.

بحث نتایج تحوّلات اجتماعی را پیشاپیش نمیتوان به طور قطعی برآورد کرد؛ بلکه پس از رویدادهاست که میتوان در باره نتایج حاصله اندیشید و سپس به سنجشگری کنشها و واکنشهای خود در قبل از رویدادها پرداخت. آنچه در پروسه اندیشیدن – به شرطی که اندیشیدنی در کار باشد - باید موضوع سنجشگری قرار گیرد، ذهنیّتیست که قبل از رویداد در شکلگیری رویداد، نقش داشته و سهیم بوده است. رویدادهای اجتماعی و فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و امثالهم، خود به خود به وجود نمی آیند؛ بلکه از انباشت و تاثیر قطره قطره ذهنیّتهایی نشات میگیرند که رفتار انسانها را در مناسبات با دیگران رقم میزنند. گرایش شما در پیش از رویداد فاجعه 1357 و سپس گسست شما از دامنه ذهنیّت سابق، نشانگر این است که شما حدّاقل در باره عواقب فاجعه 1357 اندیشیده اید و متوجّه خطا در ذهنیّت خودتان شده اید. چنین کاری، دلاوری میخواهد؛ یعنی دلیری و گشوده فکریی که قشر خاکستری که شما به آنها اشاره کرده اید، شهامتش را ندارند؛ زیرا با خودشان صادق نیستند.
الان در سایت «ایران امروز»، متوحّه شدم که آقای «البرز سلیمی»، به همان ذهنیّت غلطی بازگشت کرده است که سالها ادّعا میکرد از آن، گسسته است. من دلیل رفتار او را فقط ناشی از جاه طلبی میدانم؛ نه بینش مسئولانه داشتن نسبت به چیزی که ادّعایش را دارد. بحث او در باره «شاهزاده و بازگشت پادشاهی» عین وحشت لشگری أمثال اوست که هنوز تفاوت کاربست «زمان تقویمی/فیزیکی» را با تفاوت زمان اسطوره ای/فلسفی در وقایع اجتماعی و تاریخی أصلا نمیداند. به همین دلیلم با ذهنیّتی کلیشه ای و کاملا آچمز به رویداد بسیار تکاندهنده و مهم اجتماع مردم ایران در «مونیخ» حمله کرده است؛ زیرا به نظر من ناراحت است که چرا از ایشون و دیگر آچمزهای مدّعی اپوزیسیون، دعوتی صورت نگرفته است. تو گویی میهمانی به پا بود که دیگرانی از دعوت ایشون غفلت کردند. کسی نیست از ایشون بپرسد که شما یا فعّال سیاسی هستید یا طلبکار از مردم. اگر فعّال سیاسی هستید، پس باید در کنار مردم میهن خودتان و دیگر کنشگران بایستید و چنانچه «فرّی» داشتید، مردم متوجّه فرّ شما خواهند شد و بر شما آفرین میگویند. اگر هم فرّی نداشتید، حدّاقل وظیفه میهنی و انسانی خود را اجرا کرده اید. اینگونه مواضع به غایت خطاآلود گرفتن در این وضعیّعت و شرایط نابودی ایران و ایرانی با دوام حکومت فقاهتی، هیچ چیز دیگری معنا نمیدهد، سوای اینکه مشارالیه ناراحتند که چرا سهامی از اینهمه شور و شوق مردم، نمیبرد. دیگرانی أمثال ایشون نیز، به همین دلیل غمباد گرفته اند. مقایسه رویدادهای امروز با رویداد فاجعه 1357، خلط مبحث است شدید و غلیظ. این به این معناست که آقای «سلیمی»، تفاوت و تمییز و تشخیص دو رویداد را در دو مقطع زمانی در ریشه ها و خواستها و چهره ها و ابعاد و وضعیّـتش أصلا نمیداند. به همین دلیلم به شدّت دچار کژفهمی شده است. من حوصله بازشکافی صحبت ایشون و نشان دادن تمام زیر وبم خطابینی او را ندارم؛ زیرا أمثال ایشون به کرّات دارند، همین حرفها را تکرار میکنند و در پسزمینه تمام صحبتهای آنها فقط یک چیز نهفته است: «سهم ما چی شد؟».
شاد زی و دیر زی!
فرامرز حیدریان