دولت اسلامي بريتانيا

درووود بر جیلو عزیز،
اندکی صحبتها.

من تعجّب میکنم که چرا به حمایت انگلیسیها در خصوص آخوندها، شک کرده ای؟. صرف نظر از شایعات غلیظ و یک کلاغ و چهل کلاغهای رایج، باید عرض کنم چیزی که محصول خود انگلیسها است، طبیعیست که از آن، حمایت و صیانت میشود؛ زیرا ملک طلق خود انگلیسیهاست.
گمارده بودن طیف آخوند جماعت در سیطره سیاست خارجی انگلیس، یکی از اهرمهای مهم و کلیدی آنها برای نفوذ و دوام و تضمین و استقرار خدشه ناپذیر سیاست انگلیس در عرصه کلّ کشورهای آسیایی است. انگلیسیها کثیری از هزینه های خود را صرف بال و پرد دادن به همین طیف آخوندها و برآیندهای گوناگون به قول خودشان، تفحصهای اسلام شناسی و مزخرفاتی از این دست خرج میکنند؛ زیرا منفعتهای بسیار کلانی برای انگلیسیها و جهان غرب دارند. امّا کینه توزی و خصومت سیاست انگلیسیها نسبت به ایرانیان برمیگردد به دوران «قرارداد جولیوس دو رویتر» در سال 1872 میلادی که با دولت ناصرالدّین شاه منعقد کردند و برخی از امتیازها هر کدامشان تا هفتاد سال، معتبر بودند. متعاقبش همچنین «قرارداد ویلیام دارسی» بود که در سال 1901 میلادی در دوره مظفر الدّین شاه منعقد شد و امتیازش تا شصت سال، معتبر بود. سپس ضربه ای که سیاست خارجی انگلیس دید؛ یعنی دوره ملّی شدن صنعت نفت در سال 1329 شمسی تصویب شد. اینها صدماتی بودند که بد جوری انگلیسیها را عاصی کرد و باعث شد که از ایرانیان نفرت داشته باشند. این تازه یک طرف قضیه است. طرف دیگر قضیه، کشیدن دیوان بسیار قطور به گرداگرد هندوستان بود که تنها راهش، گماریدن دژهای آخوندی در وجب به وجب خاک ایران و افغانستان و پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس بود. از این طریق، نه تنها باعث میشد که جلوی پیشروی روسها را بگیرند؛ بلکه همچنین موفّق میشدند که ضمانتنامه ای قوی در حفظ هندوستان و به ذلّت انداختن ایران و مردمش در چنبره و گیره اسلامیون برای گرفتن انتقام سیاسی مطمئن باشند.
در کثیری از تواریخی که من مطالعه کرده ام، ردّ پای حمایتهای مالی انگلیس را از آخوندها و اعوان و انصارشان به آسانی میتوان دید. حتّا با مراجعه به کتابهای زنده یاد «اسماعیل رائین» – صرف نظر از اشکالهای انتقادی که میتوان به محتویات آثارش گرفت – در خصوص حمایت انگلیس از آخوندها صحبت شده است. همینطور کتاب عالی و درخشان روابط ایران و انگلیس اثر «محمود محمود» و کثیری از آثار ایرانیانی که در عصر ناصری میزیستند و مهمتر از همه، خاطرات کارگزاران سیاست انگلیس در هندوستان و خاور میانه و همچنین گزارشهای سفارتهای انگلیس در کشورهای مختلف آن دوره. من حتّا در بررسی آثار منتشره بر اساس آرشیوهای سوخته عثمانی و روسها و فرانسه و آلمان و هندوستان، ردّ پاهای سیاست انگلیسیها را در حمایت و بال و پر دادن به این طیف تا دوران صفویان نیز متوجّه شده ام. بنابر این جای تعجّب نیست که انگلستان هرگز بهترین خادمان و گماشتگان خود را تنها نگذارد؛ زیرا خورشید تابان انگلیس، مدیون همین گماشتگان است که همچنان میدرخشد؛ ولو ریش و عبا و عمّامه اسلامی بر سراسر «تاج و تخت چارلز» آویخته شده باشد. اصل اینست که منافع انگلیس، تامین و تضمین هستند و «چرچیل» نیز به همه سیاستمداران انگلیسی تعلیم داده و تلقین کرده است که انگلستان فقط منافع ابدی دارد و سیاستش باید حفظ منافعش باشد؛ نه پایبندی به اخلاق و پرنسیپ و فلان و بیسار.
شاد زی و دیر زی!
فرامرز حیدریان