Göy qurşağı رنگین کمان

تعداد مشاهدات: 
433
göy anası rəng-bə-rəng incə iplər ilə işləyir
مادر آسمان با نخ های رنگی اش دارد کار میکند

 

 

تالا-تالا بولودلو هاوا چیسله ییردی، و کیچیک قیز، آناسی ایله مئشه‌ده اودون ییغیردی. گونش بولود آلتین‌دان تزه چیخمیشدی.

کیچیک قیز، یاشیندا ایلک دفعه اولا‌راق، بیردن-بیره گؤزونو اوفوقده گؤی قورشاغینا تیکیب دئدی:

-آنا آنا! باخ، گؤر نئجه هاوا گؤزللشیب‌دیر.

آناسی گؤی قورساغینا باخیب سوروشدو:

-بیلیرسن اونا نه دئیرلر؟

-یوخ.

-اونا “نه-نه ایشی” یا “نان-نا ایشی” دئیرلر.

بالاجا قیز تیکرار ائتدی:

-نان-نا ایشی!

گولوب دئدی:

-نان-نا ایشی یوخ، نه-نه ایشی.

-بعضی اینسان‌لار سئویرلر نه-نه یه نا-نا دئسینلر.

آناسی سؤزونون دالی‌سین توتوب دئدی:

-اونداکی گونشین قیزیل تئل‌لری، یاغیشین دنه‌لرین‌دن گئچیب گلیب بیزیم گؤزوموزه چاتار، و یئتدی رنگه بؤلونر، بیز “نه-نه ایشی”-نی گؤره ریک. “نه-نه ایشی” یعنی آنانین ایشی، و اونون دا اؤزونه گؤره بیر ناغی‌لی وار. دئیرلر، گؤی آناسی رنگ-به-رنگ اینجه ایپلر ایله ایشله ییر. یاغیشین نارین دنه‌لری گؤیده مایاللاق قالارکن، بیز، گؤی آناسینین گؤزل و رنگ‌لی، اینجه ساللاق ایپلرینی کی، مثلاً جیجیم یا بیر یوغون ایپ توخویور گؤره ریک.

بالاجا قیز سوروشدو:

-بس گؤی آتاسی هارادا قالیب‌دیر؟

- او دوستاقدا‌دیر.

-بس آتانی آپاریب‌لار کی، آنانی گؤرمه‌سین؟

-هیه، گلیب اونو آپاریب‌لار.

-کیم‌؟

-حاکمین آدام‌لاری.

-حاکم؟

-گؤی حاکمی، بیلیرسن، گؤی بؤیوگو.

-هن، بیلیرم، اما آتانی نیه آپاریب‌لار؟

-حاکمین سؤزونه قولاق آسمامیشدی.

-نمنه دئمیشدی؟

-"من گؤیون آغاسییام." حاکم دئمیشدی. "من ده گؤیون آتاسییام." آتا دئمیشدی.

سونرا ووروشموشدولار. بو آندا حاکمین آدام‌لاری تؤکولوب آتانی توتوب آپارمیشدی‌لار.

-آنا دا یالقیز قالمیشدی؟

-هن، او دا تک قالمیشدی.

-اوشاق‌لاری یوخ ایدی؟

-یوخ، هله یوخ ایدی. نه قیزی، نه ده اوغلو وار ایدی.

-او تک قالمیشدی ائوده ایشله ییردی؟

-هیه، آنا رنگ‌لی اینجه ایپلر ایله بیر یوغون ایپ توخوردو کی، اوننان آتانی دوستاقدان قورتارسین، و بیر دنه ده جیجیم سالیردی کی، آتا چیخیب گلندن سونرا آلت‌لارینا سالیب اوتورسون‌لار. و بیر ده ایستیردی حاکمی  بیر آزادب ائله‌سین. چونکی دئییردی، هامی گرک اونون سؤزونه باخسین.

-آنا نمنه دئییردی؟

-او دا دئییردی، حاکم گرک اینسان‌لاری اینجیتمه‌سین و یاخچی اولار کی، قاییدیب اؤز ایشی نین دالی سیجا گئتسین.

-اونون ایشی نمنه یدی؟

-او اؤنجه‌دن قبیر سانلیقدا اؤلولره دعا ائله ییردی و حالوا ییغاردی.
سونرا چیخدی آدام‌لارین باشینا، آدام‌لاردا چیخدی‌لار بیر-بیرلری‌نین باشینا، و بئله‌لیکله حالوا ییغان، گؤیه چیخیب حاکم اولدو. او، فرمان وئریب دئدی:
"ایندی گرک هامی منیم سؤزومه باخسین، یوخسا زیندان، اؤلوم و چورویوب قالاما، سیزی گؤزله ییر."

-آنا دوز دئییب، حاکم گرک اینسان‌لاری اینجیتمه‌سین و یاخچی اولار کی، قاییدیب اؤز ایشی‌نین دالی‌سیجا گئتسین. یازیق آنا! اونداکی رنگ‌لی ایپی اوزادیر، نارین-نارین یاغیش دا گلیر، آنا غصه‌دن آغلاییر، یوخ؟

 -هیه بالا، یاغیشین دامجی‌لاری آنانین گؤز یاش‌لاری‌دیر. او آنانین کی، اری دوستاقدا‌دیر.

- منیم آتام تکین!

آنانین گؤزلری دولوخلاندی.

اییلیب یئردن اودون یئغاندا.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A.Elyar

 

Göy qurşağı

 

Tala-tala buludlu hava çisləyirdi, və kiçik qız, anası ilə meşədə odun yığırdı. Günəş bulud altından təzə çıxmışdı.
Kiçik qız, yaşında ilk dəfə olaraq, birdən-birə gözünü üfüqdə göy qurşağına tikib dedi:
-Ana ana! Bax, gör necə hava gözəlləşibdir.
Anası göy qursağına baxıb soruşdu:
-Bilirsən ona nə deyərlər?
-Yox.
-Ona “Nə-nə işi” ya “Nan-na işi” deyərlər.
Balaca qız tikrar etdi:
-Nan-na işi!
Gülüb dedi:
-Nan-na işi yox, nə-nə işi.
-Ancaq bəzi insanlar sevirlər nə-nəyə nan-na desinlər.
Anası sözünün dalısın tutub dedi:
-Ondakı günəşin qızıl telləri, yağışın dənələrindən geçib gəlib bizim gözümüzə çatar, və yetdi rəngə bölünər, biz “Nə-nə işi”-ni görərik. “Nə-nə işi” yəni ananın işi, və onun da özünə görə bir nağılı var. Deyərlər, göy anası rəng-bə-rəng incə iplər ilə işləyir. Yağışın narın dənələri göydə mayallaq qalarkən, biz, göy anasının gözəl və rəngli, incə sallaq iplərini ki, məsələn cicim ya bir yoğun ip toxuyur görərik.
Balaca qız soruşdu:
-Bəs göy atası harada qalıbdır?
- O dustaqdadır.
-Bəs atanı aparıblar ki, ananı görməsin?
-Həyə, gəlib onu aparıblar.
-Kim?
-Hakimin adamları.
-Hakim?
-Göy hakimi, bilirsən, göy böyüyü.
-Hən, bilirəm, amma atanı niyə aparıblar?
-Hakimin sözünə qulaq asmamışdı.
-Nəmənə demişdi?
-"Mən göyün ağasıyam". Hakim demişdi. "Mən də göyün atasıyam." Ata demişdi.
Sonra vuruşmuşdular. Bu anda hakimin adamları tökülüb atanı tütüb aparmışdılar.
-Ana da yalqız qalmışdı?
-Hən, o da tək qalmışdı.
-Uşaqları yox idi?
-Yox, hələ yox idi. Nə qızı, nə də oğlu var idi.
-O tək qalmışdı evdə işləyirdi?
-Həyə, ana rəngli incə iplər ilə bir yoğun ip toxurdu ki, onnan atanı dustaqdan qurtarsın və bir dənə də cicim salırdı ki, ata çıxıb gələndən sonra altlarına salıb otursunlar. Bir də istirdi bir az hakimi ədəb eləsin. Çünki deyirdi, hamı gərək onun sözünə baxsın.
-Ana nəmənə deyirdi?
-O da deyirdi, hakim gərək insanları incitməsin və yaxçı olar ki, qayıdıb öz işinin dalısıca getsin.
-Onun işi nəmənəydi?
-O öncədən qəbir sanlıqda ölülərə dua eləyərdi və halva yığardı.
Sonra çıxdı adamların başına, adamlarda çıxdılar bir-birlərinin başına, və beləliklə halva yığan, göyə çıxıb hakim oldu. O, fərman verib dedi: "İndi gərək hamı mənim sözümə baxsın, yoxsa zindan, ölüm və çürüyüb qalama, sizi gözləyir."
-Ana düz deyib, hakim gərək insanları incitməsin və yaxçı olar ki, qayıdıb öz işinin dalısıca getsin. Yazıq ana! Ondakı rəngli ipi uzadır, narın-narın yağış da gəlir, ana qüssədən ağlayır, yox?
-Həyə bala, yağışın damcıları ananın göz yaşlarıdır. O ananın ki, əri dustaqdadır.
- Mənim atam təkin!
Ananın gözləri doluxlandı.
Əyilib yerdən odun yığanda.

 

 

 

 

رنگین کمان

 

دخترک با مادرش در بیشه هیزم جمع میکرد. هوا نیمه ابری بود و خورشید تازه رخ نموده بود. باران نم-نم می بارید.

ناگهان  برای اولین بار چشم اش در افق به رنگین کمان افتاد و گفت:

-مادر مادر،  ببین هوا چقدر زیباشده است.

مادرش نگاهی به رنگین کمان انداخت و پرسید :

-میدانی اسم اش چیست ؟

-نه!

- به آن « نه-نه ایشی یا ناننا ایشی». میگویند.
دخترک تکرار کرد:

- ناننا ایشی!
و خندید و گفت:
نه-نه ایشی، نه ، ناننا ایشی.

- خوب بعضی آدمها دوست دارند نه-نه را ناننا بگویند.
مادر ادامه داد:
- وقتی نور خورشید از میان دانه های ریز باران عبور میکند، به هفت رنگ قسمت میشود که ما آنها را مثل یک کمان رنگی می بینیم. " نه-نه ایشی" یعنی کار مادر. آن هم برای خودش قصه ای دارد. میگویند: مادر آسمان با نخ های رنگی اش دارد کار میکند. وقتی دانه های ریز باران در هوا معلق اند، ما نخهای رنگی و زیبای مادر آسمان را که دراز کرده و دارد چیزی می بافد، مثلاً طناب یا جاجیم ، می بینیم.

دخترک پرسید:

-پس پدر آسمان کجاست؟

- او در زندان است.

-یعنی پدر را برده اند که دیگر مادر را نبیند؟

-آره، کسانی آمده و او را برده اند.

- کی ها ؟

-آدمهای حاکم.

-حاکم ؟

- حاکم آسمان. میدانی یعنی بزرگ آسمان. 

-آره میدانم. اما پدر را چرا برده اند؟

- به حرف حاکم گوش نکرده بود.

- چه گفته بود؟

- حاکم گفته بود: من آقای آسمان هستم. پدر در جواب گفته بود: من هم پدر آسمان هستم. بعد دعوای شان شده بود. و آدمهای حاکم ریخته بودند بر سر پدر، و او را گرفته و برده بودند. 

- مادر هم تنها مانده بود؟

- آره، تنها شده بود.

- بچه نداشتند؟

- نه، هنوز نداشتند. نه دختر ، و نه پسر.

- تنها شده بود و توی خانه اش کار میکرد؟

-آره، مادر داشت یک طناب دراز ، با نخهای رنگی می بافت که، با آن پدر را از زندان بیرون آورد. و جاجیمی هم می بافت که وقتی شوهرش آمد در خانه پهن کنند و رویش بنشینند. همینطور میخواست حاکم را ادب کند. چون او با زور میگفت: همه باید به حرف اش گوش کنند.

-مادر چه میگفت؟

-او میگفت : بهتره، حاکم دست از آزار مردم بردارد و برود به کار خودش برسد.

- کار خودش چی بود؟

- او قبلاً در گورستان کار میکرد. برای مردگان دعا می خواند و حلوا میگرفت. بعد سوار بر دوش آدمها شد و آدمها هم سوار بر دوش همدیگر شدند و تا آسمان بالا رفتند. حاکم دید، حالا که در آسمان است، میتواند امر کند و کرد:همه باید به حرف من گوش کنند؛ وگرنه همه یتان را میفرستم به زندان ، تا آنجا آنقدر بمانید که  بمیرید یا بپوسید.

-حرف مادر درسته. بهتره، حاکم دست از اذیت مردم بردارد و برود به کار خودش برسد. بیچاره مادر!
وقتی طناب رنگی پهن میشود، و باران نم-نم میاد، مادر از غصه گریه میکند ، نه؟

- آره جانم، نم-نم باران، اشک مادر است، هنگام کار. مادری  که شوهراش در زندان است.

-مثل بابای من!

مادر در حالی که خم شده بود و هیزم را از روی زمین بر می داشت، اشک در چشمهایش حلقه زد.

----

داستان کوتاه :
BÜRC-برج
http://www.iranglobal.info/node/64891

نوخ سر Nuxsər
http://www.iranglobal.info/node/64973

 

انتشار از: 

         

 

نظردهی با فیسبوک: 

دیدگاه‌ها

تصویر آ. ائلیار

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در مورد این نوشته
------
1- اینجا هدف از انتشار داستانهای آذربایجانی کمک به داستان نویسی محیط خودمان است.
2-قصه ی رنگین کمان- گوی قورشاغی- برای کودکان نوشته شده است.
گرچه زبان قصه ساده و کودکانه است ولی « کم » از اصطلاحات و عبارات « زبان کودکی» استفاده شده، که "ایراد و کمبود" به جایی ست و می توانست " خیلی بیشتر» به کار گرفته شود. رفع این مسئله نیار به « پژوهش عمیق» در زبان کودک دارد.

3- سعی شده "زبان ترکی آذربایجان" در این قصه تا حد امکان به زبان صحبت نزدیک باشد. و در آن
" کلمات و اصطلاحات» رایج در جنوب استعمال شود، با توجه به این موضوع که زبان تا حد ممکن
" کیفیت" و گوهر خود را حفظ کند.